Industrielinqs LIVE - De kansen van CO2-opslag in slib

  • Bedankt voor uw interesse in Industrielinqs LIVE. In uw inschrijfbevestiging staat straks een belangrijke link naar het evenement. De bevestiging op uw inschrijving kan echter mogelijk in uw spambox komen. Raadpleeg daarom uw spambox na inschrijving als u geen bevestiging ontvangt.
  • Wet bescherming persoonsgegevens

    Uw opgegeven gegevens kunnen worden gebruikt voor het toezenden van informatie en/of speciale aanbiedingen door Industrielinqs. Uw e-mailadres zal alleen voor soortgelijke producten en diensten van Industrielinqs worden gebruikt. Indien u hiertegen bezwaar heeft, stuurt u een brief naar Industrielinqs pers en platform B.V., afdeling congressen, Gedempt Hamerkanaal 155, 1021 KP Amsterdam. Of per e-mail naar congressen@industrielinqs.nl

  • Lees ook ons Privacy Statement Industrielinqs pers en platform i.h.k.v. de AVG.

    In verband met de samenwerking tussen Industrielinqs en VSGM wordt uw inschrijving gedeeld met VSGM.
  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.

Een consortium van bedrijven in de Eemshaven wil een oplossing bieden voor afgeschreven rotorbladen van windturbines. Onder de naam Decom North gaan de bedrijven afgeschreven windturbines ontmantelen om vervolgens van de rotorbladen korrels te maken.

Windmolenbladen bestaan voornamelijk uit composiet. En hoewel ze schone energie opwekken, vormen ze na hun productieve leven een dilemma omdat er niets meer mee te beginnen valt. Verschillende bedrijven, onderwijsinstellingen en organisaties slaan echter de handen ineen om recycling tóch mogelijk maken.

De bedrijven van het consortium Decom North vormen samen een complete waardeketen van ontmanteling tot nieuw product. Zij ontmantelen de afgeschreven windmolens en vervoeren de rotorbladen naar een toekomstige recyclingfabriek in of bij de Eemshaven. Daar worden de bladen in stappen verkleind tot er korrels overblijven. Die vormen de grondstof voor nieuwe producten, zoals oeverbeschoeiingen, mallen, bruggen en kraanmatten.

Proeffabriek

Binnen enkele jaren zijn de honderden windmolens op zee ten Noorden van de Eemshaven onderdeel van het integrale recyclingsysteem. Een proeffabriek nabij de terminal moet dan op volle toeren draaien. Totdat het zover is, wendt het consortium zich tot Neocomp in Bremen. Dat bedrijf verwerkt de glasvezels en kunsthars uit geknipte rotorbladen in cement.

Het consortium Decom North bestaat uit: Buss Terminal, Mammoet, Lubbers Transport, DHSS Eemshaven, Bek & Verburg, Nehlsen metaalrecycling, CRC Industries, SCS Logistics/Shipco Transport en Nedcam Solutions.

RWE en Neptune Energy stappen samen in een consortium om het offshore demonstratieproject H2opZee te ontwikkelen. Vóór 2030 wil het consortium 300 tot 500 megawatt elektrolyzer-capaciteit bouwen op de Noordzee, om met offshore wind groene waterstof te produceren. Deze waterstof wordt vervolgens via een (bestaande) pijpleiding naar land getransporteerd.

Het project is een initiatief van TKI Wind op Zee. H2opZee bestaat uit twee fases. In het tweede kwartaal van dit jaar begint een haalbaarheidsstudie. In deze eerste fase wordt ook een platform opgezet voor kennisdeling met de industrie. Bedrijven kunnen zich aansluiten, bijna veertig relevante organisaties hebben al een support letter getekend. In de tweede fase wordt het project daadwerkelijk gerealiseerd.

PosHYdon

Neptune is met haar Q13a-A platform ook betrokken bij het pilotproject PosHYdon. Op het offshore productieplatform wordt naast gas ook groene waterstof geproduceerd. Daarvoor wordt zeewater op het platform omgezet in gedemineraliseerd water en dit wordt vervolgens met een PEM-elektrolyzer omgezet in waterstof. Daarbij wordt stroom van wind gebruikt. Het project integreert daarmee drie energiesystemen op de Noordzee: offshore wind, offshore gas en offshore waterstof.

Doel van de pilot is om ervaring op te doen met het integreren van werkende energiesystemen op zee en het produceren van waterstof in een offshore omgeving. Wat is de efficiency een elektrolyzer met een variabele voeding vanuit offshore wind? Hoe zit het met de kosten van zowel de installatie offshore als van het onderhoud? Wat doen offshore condities, waaronder zout, met de elektrolyzer?

Lessen

De PosHYdon-installatie heeft een vermogen van 1,25 megawatt en kan dagelijks vijfhonderd kilo groene waterstof produceren. Dit wordt vermengd met het lokaal geproduceerde gas en gaat op die manier via een bestaande gaspijpleiding naar de kust. ‘Met de PosHYdon-pilot zijn we één van de koplopers op het gebied van offshore energie systeemintegratie en hergebruik. De lessen die uit dit project worden geleerd, zijn van toepassing op H2opZee’, aldus Lex de Groot, managing director van Neptune Energy Netherlands.

Shell Moerdijk bouwt in het tweede kwartaal van dit jaar een speciale ringkraan op voor project Skyline. Met dit project vervangt het bedrijf de zestien oudste fornuizen van de kraakinstallatie door acht nieuwe. De ringkraan is nodig om de oude fornuizen veilig uít de fabriek te hijsen en de nieuwe fornuizen veilig ín te hijsen.

Samen met Mammoet is Shell al sinds 2017 bezig met het uitwerken van diverse transport- en hijsstudies voor het Skyline project. De ringkraan wordt een van de grootste kranen ter wereld met een hijscapaciteit van 2.000 ton en een contragewicht van 1.600 ton. Hij wordt meer dan honderd meter hoog. De hoofdmast wordt bijna zeventig meter en de kraanarm ruim 45 meter.

Rechts de fundering voor de ringkraan die zestien oude fornuizen uit en acht nieuwe fornuizen in de fabriek gaat hijsen.

De componenten van de kraan passen straks in containers, zodat ze gemakkelijk over de gehele wereld te verschepen zijn zonder dat hiervoor speciaal transport nodig is. Daarvoor zijn overigens meer dan honderd containers nodig. Voor de opbouw van de imposante kraan rekent Mammoet vier weken. Een rupskraan gaat deze klus klaren, en deze rupskraan wordt op zijn beurt weer opgebouwd door een grote mobiele kraan.

Boorpalen

De fundatie voor de ringkraan is inmiddels klaar. Daarvoor waren 72 stuks boorpalen, 60 ton bewapening en 435 kubieke meter beton nodig. De eerste paal voor project Skyline werd in augustus vorig jaar de grond in gedraaid. In totaal zijn er zo’n driehonderd palen nodig.

Voor de nieuwe fornuizen wordt de bestaande fundatie van de oude fornuizen gebruikt. De nieuwe fornuizen komen in modules met schepen naar Moerdijk. Daar worden zij fornuis voor fornuis in elkaar gezet. Dankzij deze gefaseerde aanpak kan de fabriek tijdens de verbouwing gewoon blijven draaien.

Eind april vorig jaar kwamen de eerste stukken equipment al op de site van Shell Moerdijk aan. Het ging toen om de eerste vier radiant coils, die samen het hart van een nieuw fornuis voor de stoomkraker gaan vormen. Elke module weegt zo’n 5,8 ton. In totaal komen er 32 radiant coils naar Moerdijk.

Energieverbruik

Project Skyline vergt een investering van honderden miljoenen euro’s. En hoewel de totale capaciteit gelijk blijft, brengt Shell het energieverbruik op Moerdijk flink terug met de nieuwe fornuizen. Dat gaat het bedrijf straks vooral terugzien in het gasverbruik. Doordat de efficiëntere fornuizen minder fuelgas uit de kraker nodig hebben, blijft daar meer van over voor het ketelhuis voor het maken van stoom. Bovendien verbetert de warmte-uitwisseling waardoor er ook nog eens minder stoom van het ketelhuis nodig is. De CO2-uitstoot van Shell Moerdijk gaat hiermee met zo’n tien procent per jaar omlaag. Naar verwachting zijn de werkzaamheden in 2025 klaar.

Chemelot is weer een stukje groener nu USG Industrial Utilities groene stroom afneemt van Eneco. Het gaat jaarlijks om zo’n 350 GWh aan windenergie afkomstig van Windpark Fryslân. Een capaciteit die gelijk staat aan 21 windturbines.

USG heeft een corporate Power Purchase Agreement gesloten met Eneco. De leverancier van gas, water, stoom en elektriciteit voor industrieterrein Chemelot kan daarmee tot en met 2036 gebruik maken van zo’n 90 MW aan opgesteld vermogen van Windpark Fryslân.

Sabic neemt het grootste deel van de groene stroom van USG af. Het gaat jaarlijks om 300 GWh, zo’n dertig procent van de jaarlijkse stroombehoefte van het bedrijf. Ook AnQore, producent van onder andere acrylonitril op Chemelot, neemt groene stroom van USG af. ‘Deze overeenkomst draagt eraan bij dat AnQore vanaf dit jaar honderd procent van haar verbruikte elektriciteit uit hernieuwbare bronnen betrekt’, vertelt CEO Pieter Boon. ‘We zijn er als acrylonitril-producent trots op dat koolstofvezel, onmisbaar voor het versterken van de wieken van windmolens, gemaakt wordt uit acrylonitril.’

Windpark Fryslân

Sinds kort is Windpark Fryslân volledig operationeel. De 89 windturbines in het IJsselmeer zorgen voor een opgesteld vermogen aan groene windenergie van in totaal 382,7 MW. Het windpark produceert op jaarbasis zo’n 1,5 terawattuur. De bouw ervan begon in maart 2019 en duurde tot en met december 2021.

Het projectmanagement van Windpark Fryslân is uitgevoerd door Ventolines. Het aannemersconsortium Zuiderzeewind – Siemens Gamesa en Van Oord – waren verantwoordelijk voor de bouw. Siemens blijft zestien jaar verantwoordelijk voor het onderhoud en het beheer van het windpark.

Zes olie- en gasbedrijven hebben een overeenkomst getekend met Oceaneering Services om gezamenlijk exploratieputten in de Noordzee te ontmantelen. Het is voor het eerst dat er in één campagne putten van zoveel verschillende operators samen worden verwijderd.

NAM, Neptune Energy, ONE-Dyas, Petrogas E&P, TotalEnergies EP Nederland en Wintershall Noordzee willen hun mud line suspension (MLS) putten in de Nederlandse Noordzee ontmantelen. Deze putten zijn geboord voor exploratie, maar nooit in productie genomen. De zes partijen hebben de afgelopen jaren gewerkt aan de voorbereiding van deze eerste gezamenlijke campagne. MLS-putten zijn relatief eenvoudig of gemakkelijker te verwijderen dan putten die zijn aangesloten op een platform, waardoor ze bij uitstek geschikt zijn voor een eerste campagne.

Onderzoek heeft aangetoond dat grotere campagnes leiden tot een efficiëntere uitvoering en kostenbesparingen. Maar ook tot optimale leermogelijkheden en verbeteringen. Samen hebben de partijen daarom een gecombineerde strategie ontwikkeld voor het rigless pluggen en abandonneren van 24 stand-alone MLS-putten, met de mogelijkheid dat er meer putten kunnen worden toegevoegd.

Voorbereidingen

Begin dit jaar begint Oceaneering met de voorbereidingen voor het put- en zeebodemonderzoek. Na het onderzoeken van de put en de zeebodem, gaat het bedrijf aan de slag met het verwijderen van beschermende constructies, tijdelijke afsluitdoppen en putvloeistoffen. Daarna volgt het aanbrengen van cementpluggen in casing of annuli, het snijden en terughalen van conductors, en tot slot de verwijdering van afval. Naar verwachting zal de campagne eind 2023 klaar zijn.

 

Vorig jaar kondigde Wintershall Noordzee ook al een grootschalig ontmantelingsprogramma in de Noordzee aan. Wintershall sluit 24 putten en verwijdert twee productieplatformen en twee onderzeese installaties. > Lees meer

Shell begint op het Energy & Chemicals Park Rotterdam (voorheen Shell Pernis) eind januari met een grote onderhoudsstop. Pas eind juni, vijf maanden later, moeten alle werkzaamheden afgerond zijn.

Shell gaat samen met contractors een flink aantal installaties van binnen en buiten inspecteren, schoonmaken en onderdelen vervangen. Er zijn gedurende die vijf maanden meer dan 2.500 extra contractors aan het werk. Zij vullen de ongeveer 1.900 mensen aan die gewoonlijk al op het Energy & Chemicals Park Rotterdam werkzaam zijn. ‘De onderhoudsstop verbetert de procesveiligheid en betrouwbaarheid van de installaties’, stelt woordvoerder Marc Potma. Hij wil niet veel meer over de extreem lange stop vertellen vanwege concurrentiegevoelige informatie.

Vervangen, gerepareerd of verbeterd

In 2019 nam Shell dertien van de vijfenzestig fabrieken op Pernis in groot onderhoud van eind januari tot en met eind maart. Toen ging het om de benzinefabrieken. Tijdens de stop werden veel kleppen, pijpen, afsluiters en warmtewisselaars vervangen, gerepareerd of verbeterd. En daarnaast werden projecten gedaan om de fabrieken energie-efficiënter te maken. Ook kreeg de cat-cracker een nieuwe stripper en werden grote leidingen vervangen.

In 2020 had Shell Pernis in mei en juni een grote onderhoudsstop waarbij tien fabrieken onder handen werden genomen. Ze werden van binnen en buiten geïnspecteerd en verbeterd. Onder andere vaten, torens en warmtewisselaars werden geïnspecteerd, vervangen en gereinigd, zodat ze er weer drie tot zes jaar tegenaan kunnen. Daarnaast verving Shell tijdens de stop onder andere een grote strippenkolom van 32 meter.

Shell Pernis is de grootste raffinaderij van Europa. De fabrieken op het terrein verwerken samen twintig miljoen ton olie per jaar.

Nu Aluchemie haar deuren definitief heeft gesloten, kan de sloop en de sanering van de site in de Botlek beginnen. Het is de bedoeling dat het terrein helemaal terug naar greenfield wordt getransformeerd, zoals het was toen Aluchemie er in 1962 begon.

De locatie beslaat een oppervlakte van ongeveer veertig voetbalvelden. Deze staat vol met installaties, ovens en infrastructuur boven en onder de grond. Aluchemie produceerde er ruim vijftig jaar koolstofanodes voor de aluminiumindustrie.

Het bedrijf is eigendom van de Brits-Australische mijnbouwgroep Rio Tinto en de Noorse stroom- en aluminiumproducent Hydro. Een wereldwijde overcapaciteit aan aluminium zette de prijzen al geruime tijd onder druk. De eigenaren moesten vorig jaar een beslissing nemen: verkoop van Aluchemie, investeren of sluiten. Het werd sluiting per 31 december 2021.

Herbestemming

De sloop en sanering van het terrein verloopt in verschillende stappen. Eerst worden de gebouwen gesloopt, daarna wordt de infrastructuur uit de grond verwijderd en tot slot wordt de bodem gereinigd. De ambitie bij het sloopproces is om zoveel mogelijk van het oude materiaal te recyclen.

Naar verwachting gaat de sloop en de sanering zo’n twee jaar duren. Aluchemie streeft ernaar de locatie eind 2024 schoon terug op te leveren aan het Havenbedrijf Rotterdam. TAUW ondersteunt het bedrijf in de transformatie van het terrein naar een greenfield.

Het is nu nog onduidelijk welke bestemming het terrein over twee jaar krijgt. De verwachting is echter dat het snel een herbestemming krijgt omdat het productieproces van Aluchemie een grote milieu- en stikstofruimte had, die nu vrijkomt.

De kolencentrale van Onyx Power in Rotterdam krijgt subsidie om vrijwillig en volledig te sluiten. Het gaat om maximaal 212,5 miljoen euro subsidie. Zodra aan alle voorwaarden zijn voldaan, moet de centrale binnen twee maanden stoppen met kolen en binnen drie jaar zijn ontmanteld.

Met het uitfaseren van de kolencentrale wordt de energievoorziening in Nederland schoner. De Onyx-centrale stoot nu nog jaarlijks zo’n 3 megaton CO2-uit. De resterende drie kolencentrales blijven de komende jaren overigens nog wel nodig om stroom te leveren als er veel vraag naar is, bijvoorbeeld in periodes van weinig wind en zon.

Aan de subsidie zijn een aantal voorwaarden verbonden. Zo moet Onyx Power een adequaat sociaal plan vaststellen en steun geven aan werknemers die hun baan verliezen. Ook moet de Europese Commissie uitsluitsel geven dat er geen sprake is van ongeoorloofde staatssteun. Zodra aan deze voorwaarden is voldaan, krijgt de centrale twee maanden de tijd om definitief te stoppen met de elektriciteitsproductie met kolen. Vervolgens duurt de ontmanteling van de centrale maximaal drie jaar.

Publieke opinie

Onyx Power is een dochter van het Amerikaanse Riverstone. Dit investeringsbedrijf nam de kolencentrale eind 2019 van Engie over. De centrale op de Eerste Maasvlakte heeft een vermogen van 731 MW en is pas sinds 2015 in bedrijf. Bij het plannen van de centrale – op verzoek van minister Laurens Jan Brinkhorst – wogen diversificatie van het energieaanbod, lage energieprijzen en leveringszekerheid zwaarder dan de nadelen voor het milieu. Sindsdien is de publieke opinie behoorlijk verschoven.