blog

Column: Cola Zero

Publicatie

6 jun 2015

Auteur

Henk Leegwater, Lexxin

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Zero is het thema van Deltavisie. Volgens de aankondiging is dit getal duidelijk en kan het vaak zonder context worden gelezen. Het is namelijk ‘niks’. Ook zonder relatie met de realiteit blijft het niets. Nul heeft daarom misschien ook bijna nooit nieuwswaarde. Nul ongelukken, nul schade, het is geen nieuws. Nul is bijna nooit interessant.
Toch noemen sommigen het getal nul de grootste uitvinding die er bestaat. In de oudheid bestond het getal nul namelijk nog niet. De uitvinding wordt wel toegeschreven aan de Indische wiskundige en astronoom Brahmagupta, die het beschreef in zijn boek dat in jaar 628 verscheen. Toch een bijzonder getal wat mij betreft.

 

Acceptabel risico
Bestaat nul trouwens eigenlijk wel als we praten over veiligheid? Als hoogleraar gaf ik aan eerstejaars studenten Chemische Technologie een college Overzicht Procesindustrie. Een college dat de studenten die net van de middelbare school afkwamen, een overzicht gaf van het doel van de vakken die ze later tijdens hun studie zouden krijgen en hen een blik bood op de latere beroepspraktijk in de industrie.
Uiteraard kwam ook veiligheid als thema aan bod. Ik zeg wel uiteraard, maar helaas kwam ik er achter dat het thema later niet echt meer werd behandeld in hun studie. Zou dat komen omdat ik één van de laatste hoogleraren was met een industriële achtergrond? Afijn, ik legde de studenten uit dat alle apparatuur in een chemische plant een faalkans heeft en dat deze kans nooit nul kan zijn. Of zoals de wiskundigen dan zeggen: epsilon>0, nooit gelijk aan nul dus.
Apparatuur kan dus falen en daarmee krijgen we per definitie nooit absolute veiligheid. Als het dan niet nul kan zijn, vroeg ik de studenten, wat is dan een acceptabel risico, uitgedrukt in fatale ongevallen. Spontaan riep men dan getallen in de orde van één dodelijk ongeval per één tot tien jaar bij een chemische plant. Sommigen hadden het lef om één dodelijk ongeval per honderd jaar te roepen. Dat vonden de jonge mensen blijkbaar acceptabel.
Wat een contrast met één dodelijk ongeval per honderdduizend jaar binnen het hek en eens per miljoen jaar buiten het hek waar wij zelf mee rekenen.

 

Leerschool
Toch is het wel goed als mindset om te streven naar nul. We zeggen immers: je werkt hier met veiligheid, of je werkt hier niet. Zelfs de managers van de NAM in Groningen kunnen daar niet meer om heen, zij het pas na een forse maatschappelijke druk.
Dat de tijden overigens zijn veranderd, blijkt wel uit het volgende. In 1991 kwamen bij DSM in Rozenburg zes mensen om het leven bij een explosie van een benzoëzuurtank. Het is niet voor te stellen, maar de toenmalige directeur van de Milieu- en Veiligheidsdienst DCMR, de heer Post van den Burg, zei even later in een interview: ‘Af en toe een plof is een uiterst goede zaak. Anders verslapt de aandacht voor het naleven van veiligheidsvoorschriften teveel.’
Maar ja, hij kwam dan ook van Shell heb ik mij laten vertellen, een goed leerschool zoals we inmiddels weten. Immers niet alleen de directeuren op Moerdijk waar het goed hommeles was, maar ook die van de NAM die Groningen deden beven, zijn allemaal Shell-managers.

 

Bedrijfscultuur
Eerder schreef ik hier al over hun ongeïnteresseerde topmanager, die niet naar mijn bevindingen bij zijn bedrijf leek te willen luisteren. Een mooi voorbeeld van bedrijfscultuur lijkt mij.
Toen ik op deze plek kritisch was over Odfjell en de VNCI ben ik door beide topmensen uitgenodigd voor een kop koffie. Mocht het bij Shell ooit nog een keer zo ver komen, dan ga ik daar uiteraard op in. Overigens zal ik dan wel de koffie afslaan en demonstratief vragen om een Cola Zero.

 

Henk Leegwater
henk.leegwater@lexxin.com

Henk Leegwater, Lexxin

Neem contact op - Bekijk profiel

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.