blog

Column: Betaalbaar?

Publicatie

17 jan 2018

Auteur

Jan Van Doorslaer

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

kerncentrales

Als ik midden december Wouter De Geest (CEO van BASF Antwerpen) tref voor onze columnbabbel heeft hij er drukke dagen opzitten. Anderhalve maand al zet hij alle zeilen bij om de Belgische beleidsmakers duidelijk te maken dat een volledige kernuitstap in 2025 wel eens nefast zou kunnen zijn voor de industrie van België. Hij vreest, bij gebrek aan een becijferd plan, voor de competitiviteit van de energie-intensieve industrie. Wat is er aan de hand?

Subsidiëringstraatje

In 2003, en dat is veertien jaar geleden, beslist een paarse federale regering (liberalen en sociaal-democraten) om in 2025 het land kernenergievrij te maken. Deze belofte wordt in 2015 herbevestigd door de huidige Belgische federale coalitie, waarin de sociaal-democraten zijn vervangen door de christen-democraten en de Vlaams Nationalisten (centrum-rechts). De uitstap wordt zelfs verankerd in een wet. In november 2017 herbevestigt de politieke wereld in Brussel de kernuitstap en wordt een zogenaamd Energiepact afgesloten tussen vier energieministers, één federale en drie gewestelijke, want het energiebeleid in Belgenland is een ‘beetje’ verkaveld. Wind en zon moeten de kernenergie vervangen.

Op dat moment schiet Wouter De Geest uit zijn krammen. Ondanks zijn contacten in de politieke wereld als voorzitter van de Belgische federatie voor life sciences (Essenscia) verschijnt hij met interviews in de media om duidelijk te maken dat het Pact geen implementatieplan voorziet, waardoor de volledige kernuitstap in 2025 echt een ‘black out’ kan veroorzaken.

De Geest: ‘Vooreerst hebben we er geen probleem mee dat we kernenergie verlaten en zoeken naar alternatieven. Wat me ongelofelijk stoorde, maar ook sterk verontruste in de Belgische aanpak, is dat er sinds 2003 niets, maar dan ook niets, is gebeurd om die kernuitstap in route te brengen en een alternatief traject uit te tekenen met haalbare én betaalbare doelstellingen. Onze eerste bekommernis is leveringszekerheid van de energiebevoorrading. Op dit moment komt nog meer dan vijftig procent van de stroomvoorziening in België uit kernenergie. Als we tegen 2025 alle kerncentrales willen sluiten, moeten we alternatieven hebben en voor liefst 3600 megawatt capaciteit. Met de windprojecten op de Noordzee en de zonnepanelenpromotie krijgen we dat gat niet gedicht. Gascentrales kunnen helpen, maar ongeveer één per jaar bouwen – zoals experts becijferden – met alle nodige investeringsplannen en vergunningsprocedures is onhaalbaar. Bovendien zijn er niet meteen energiegroepen die zomaar bereid zijn om in dure gasgestookte centrales te investeren en dan raken we in het subsidiëringstraatje. En als we dan toch de subsidieweg moeten kiezen, wat gaat dat de energieverbruikers kosten? Wat is betaalbaar? Het Energiepact geeft daar geen duidelijkheid over.’

Europees beleid

Voor Wouter De Geest heeft de politieke elite in België nagelaten om een duidelijk traject uit te tekenen en heeft ze de consequenties, ook qua kosten, vooruitgeschoven. ‘Pijnlijke besluitloosheid’, noemt hij het en hij verwijst naar de Duitse aanpak waar kanselier Merkel na de kernramp in Fukushima (eind 2011) de Duitse kernuitstap op de agenda zette en die meteen ook liet plannen. Eerst door de vervuilende bruinkoolcentrales meer te laten draaien, maar ze geleidelijk te vervangen door alternatieve energie (vooral wind en zon). Met voldoende duurzame investeringen kan Duitsland nu de bruinkoolcentrales beginnen afbouwen. ‘Ze hadden een routeplan en hebben het consequent gevolgd. Hebben we in België niet. Daarom pleiten wij voor het tijdelijk operationeel houden van de twee jongste kerncentrales. Als onze overheden voldoende hadden geluisterd naar onze stellingen en onze bekommernissen, dan hadden ze hun deadline gehaald.’

Heeft dat dan concrete gevolgen, wilde ik aan het einde van het gesprek nog weten. De Geest: ‘Begin december kostte 1 megawattuur in Duitsland amper 15 euro dankzij de overvloedige windenergie, bij ons in België lag die prijs op 57 euro. Energiebevoorrading en concurrentiële energieprijzen behoren tot de essentiële randvoorwaarden waarbinnen industriële activiteiten moeten gedijen. De kernuitstap is dus misschien wel haalbaar, maar of hij ook betaalbaar is, baart me zonder goed plan grote zorg. Wij moeten blijven gaan voor een Europees beleid, gebruikmakend van de sterktes van iedere lidstaat op het vlak van hernieuwbare energie. Onze uiteindelijke doelstelling wordt bepaald door de afspraken over het klimaat.’

Bron: Petrochem 1-2018

Petrochem 5, 2019

21 mei 2019

Deltavisie
Deltavisie 2019: The Human Element

Wanneer 20 Jun 2019
Locatie Innovatiekracht, Plaatweg 15, 3202 LB Spijkenisse