blog

Column: Brand!

Publicatie

7 feb 2020

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

CO2-uitstoot, klimaatbeleid

De wereld staat in brand, en in Australië mag je dat best letterlijk nemen. Bosbranden legden er de afgelopen maanden 19 miljoen hectare bos in de as, dat is zes keer België. Er kwamen 29 mensen en meer dan een miljard dieren om, duizenden huizen gingen in de vlammen op. De schade is zeer zichtbaar en loopt in de miljarden, de economie van Australië zal in 2020 een flinke deuk oplopen.

De premier Scott Morrison is de kop van jut. Eerst wilde hij niet uit zijn vakantieoord in Hawaï terugkeren omdat hij die bosbranden niet belangrijk genoeg vond. Nadat hij onder druk van de publieke opinie eindelijk terugkeerde, bestond hij het om het verband tussen de branden en de klimaatverandering staalhard te ontkennen, want bosbranden zijn er altijd al geweest in Australië. Dat is waar, maar het zijn niet de bosbranden an sich die nieuw zijn, maar de enorme schaal van die branden die nog nooit eerder zoveel impact hadden. Als gevolg van de klimaatverandering zijn de Australische zomers immers veel heter en droger geworden en de bosbranden worden navenant groter, langer en verwoestender.

Klimaatontkenners

Die bosbranden hebben in korte tijd ongeveer even veel CO2 geproduceerd als wat Australië in een heel jaar uitstoot. Die branden zijn dus niet alleen een gevolg van de klimaatverandering, ze zijn ook een oorzaak van klimaatverandering. Een typisch voorbeeld van een positieve feedback-lus die het hele proces nog versnelt. Als eenmaal een grens wordt overschreden (‘tipping point’), slaat het klimaat op hol en valt de klimaatverandering niet meer te stoppen. Er zijn er nog meer versnellende factoren, zoals de vrijstelling van het superbroeikasgas methaan uit de ontdooiende permafrost en het verdwijnen van het pakijs aan de Noordpool. In brandweertermen heet dat een uitslaande brand. Zo’n brand valt niet meer te blussen, je kan alleen nog de schade pogen te beperken.

Ironisch genoeg heeft Australië heel goede troeven om snel en volledig over te schakelen naar hernieuwbare energie. Het land heeft zeer veel zon, wind en ruimte en het is een ontwikkeld en rijk land dat gemakkelijk de omslag zou kunnen maken. Maar dat gebeurt niet, het land loopt flink achter op vlak van hernieuwbare energie. Het land produceert zijn energie vooral uit steenkool en is de grootste steenkoolexporteur ter wereld. De heersende liberale partij lijkt op een bonte verzameling klimaatontkenners en de steenkoolindustrie heeft de politiek stevig in zijn greep.

Laboratorium

Australië heeft nochtans heel veel te verliezen door de klimaatopwarming. Het is een van de snelst opwarmende delen van de aarde, ver boven de gemiddelde temperatuurstijging van ongeveer 1 graad Celsius. Australië is van nature al een warm en droog continent dat dan ook erg gevoelig is voor verdere klimaatopwarming. Het grote koraalrif Great Barrier Reef lijdt nu reeds sterk onder de gevolgen van de klimaatverandering: de koralen verbleken en sterven af door het warmere zeewater. Volgens de Australische academie der wetenschappen heeft het grote rif reeds vijftig procent van zijn koralen verloren. Nu komen hier nog die megabranden bovenop. Het Australische ecosysteem is duidelijk in crisis.

Australië lijkt de voorbode van wat ons te wachten staat bij voortschrijdende klimaatverandering. Ook wat betreft politiek en beleid. Eens zien wat er gebeurt nadat de brand is geblust. Blijft het business as usual of verandert er eindelijk wat? Volhardt de liberale partij in de boosheid wat betreft de ontkenning van de klimaatverandering? De premier verklaarde recent nog dat ‘meer doen tegen de klimaatverandering roekeloos zou zijn’. In hoeverre draaien ze ook politiek op voor deze klimaatcrisis? Australië is ongewild een laboratorium voor de wereld geworden op vlak van klimaatbeleid. Benieuwd wat dat zal geven.

 

Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent.

Fotocredit: Pixabay
Bron: Petrochem 1-2020

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 1, 2020

18 februari 2020

nieuws

CCUS-project in trek bij potentiële samenwerkingspartners

AGENDA

StocExpo Europe

10-03-2020 Ahoy, Rotterdam

Congres Gevaarlijke Stoffen

19-03-2020 Atlas Theater, Emmen

Chemie on Tour

03-04-2020 Europaweg 875, 3199 LD Maasvlakte Rotterdam