blog

Column: Cybernetica

Publicatie

19 feb 2021

Auteur

Henk Leegwater, Lexxin

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

hightech, onderwijs, techniek

Zou ik dan toch leiden aan beroepsdeformatie? Ben ik dan diegene die alleen een hamer heeft en daarom alle problemen met spijkers denkt op te kunnen lossen? Oordeel zelf en vertel het mij.

Wat is het geval? Om de ouders te ontlasten die thuiswerken, hadden wij tijdens de lockdown onze kleinkinderen te logeren. Ze zitten in groep 3 en 5 van het basisonderwijs. ’s Morgens om half negen begon de thuisschool met een kringgesprek via Teams van groep 3 en later in de ochtend die van groep 5. Vervolgens moesten de nodige vakken worden gedaan. Leuk om zo mee te maken en te vergelijken met mijn tijd zestig jaar geleden. Is er veel veranderd?

Weinig veranderd

Toen ik tijdens de vorige lockdown mijn zoldercoronaproject deed, kwam ik het strikdiploma van mijn dochter van dertig jaar later geleden tegen en dat was volledig identiek aan dat van haar eigen dochter nu. Ook de inhoud van de vakken is in grote lijnen gelijk gebleven. Dat lijkt mij ook prima voor de basisschool. Lezen, schrijven en rekenen zijn basisvaardigheden die eeuwigheidswaarde hebben, hoop ik. Geschiedenis en aardrijkskunde dragen bij tot maatschappelijk begrip. Gelukkig zie ik nu wel dat die maatschappij dichterbij komt. Zo moest mijn kleinzoon van acht een poster maken over voedselverspilling. De vakken, ook in het voortgezet onderwijs, blijven echter gelijk zoals dat al een eeuw gebruikelijk is. Is dat goed? De maatschappij is nogal veranderd. Veel technischer, maar bevat ook meer communicatie en sociale interactie. Ok, techniek is er op sommige scholen als vak bijgekomen. Maar in grote lijnen is er weinig veranderd.

Interactie

Dat zette mij aan het denken. Een vak dat na de Tweede Wereldoorlog goed gestalte heeft gekregen is de cybernetica: de techniek en wetenschap die zich bezighoudt met besturing van systemen in de ruimste zin van het woord. De cybernetica kent vele toepassingen in regeltechniek, lucht- en ruimtevaart, elektronica, robotica, kunstmatige intelligentie, biologie en biomedische wetenschappen enzovoorts. Zelfs in beleid, didactiek, bedrijfsleer en psychologie, aldus Wikipedia. Hoewel zelden bekend onder de naam de overkoepelende term cybernetica zelf. Norbert Wiener, de grondlegger van dit vakgebied, schreef het boek The Human Use of Human Beings waarin hij stelt dat de samenleving alleen kan worden begrepen door studie van de interactie tussen machines en mensen en ook hun onderlinge interactie. Het toepassingsgebied kan bijna niet breder: van hightech tot dus menselijke interactie. Het leven zelf is zonder cybernetica, in dit geval feedback, niet mogelijk. Denk maar aan de temperatuurregeling en zuurstofregeling inclusief hartslagregeling in het menselijk lichaam, of de evenwichtsregeling om te kunnen lopen en fietsen.

Hamer

Ook onze sociale interactie zit vol feedback-kringen. Veel fysiologische processen worden automatisch geregeld, maar bij de sociale processen, zoals hoe we met elkaar omgaan, moeten we dat zelf doen. Dan is kennis van de feedback toch wel handig. Of van feed forward. Dat leidt tot een beter begrip en een betere interactie. Bijvoorbeeld bij het regelen van maatschappelijke zaken als werkeloosheid, gezondheid, onderwijs, of het bedwingen van de corona-epidemie. Met een beter begrip worden betere maatregelen genomen en ook beter geaccepteerd en nageleefd. Vandaar mijn pleidooi om cybernetica als algemeen vak breed in het onderwijs in te voeren. Als dat het geval zou zijn geweest, had ik vanuit mijn vakgebied (de meet- en regeltechniek) minder hoeven te worstelen met het uitleggen van nieuwe regelingen in fabrieken die soms wegens onbegrip niet werden geaccepteerd met alle nadelige consequenties van dien. Ik ben benieuwd of u het met mijn zienswijze eens bent, of dat u vindt dat de cybernetica toch mijn hamer is.

 

Henk Leegwater is onafhankelijk consultant.
henk.leegwater@lexxin.com

Fotocredit: Pixabay
Bron: Petrochem 1-2021

Henk Leegwater, Lexxin

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 1, 2021

16 februari 2021

nieuws

EU-subsidie voor ontwikkeling duurzame kerosine


Waterstof: Truth or dare?

Wanneer 3 Mar 2021
Locatie LIVE vanuit Apeldoorn bij KIWA, Online in Teams. We beginnen om 10:00!