blog

Column: Industriële veiligheid

Publicatie

4 mei 2017

Auteur

Henk Leegwater, Lexxin

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

veiligheid

In het vorige nummer van Petrochem reageerde de VNCI op mijn laatste column over hoe veiligheid te verbeteren. Een mooie en inhoudelijke reactie. Wat mij daarin enorm aansprak is het idee om als ‘next step’ een kenniscentrum op het gebied van veiligheid op te richten. Een samenwerking tussen universiteiten, hbo, bestaande instituten en het bedrijfsleven.

Daar word ik enthousiast van: een Instituut voor Industriële Veiligheid. Eigenlijk gek dat dat nog niet bestaat. Op de Nederlandse universiteiten wordt een keur aan studies aangeboden, klassieke talen, Koreaans, kunstgeschiedenis, politieke wetenschappen, bestuurskunde en economie om maar wat te noemen, maar gelukkig ook de nodige technische wetenschappen. Op het gebied van industriële veiligheid en bedrijfsvoering bestaat echter nog niets.

Lacune

Toen ik hoogleraar was, vroeg de decaan van mijn faculteit Chemische Technologie na te gaan welke colleges aan de TU/e werden gegeven op het gebied van veiligheid. Dit naar aanleiding van een vraag uit het bedrijfsleven waaruit behoefte sprak aan ingenieurs opgeleid in die richting. Verder dan een college Ethiek en Veiligheid kwam ik niet. Ja, Nijmegen heeft weliswaar een leerstoel Besturen van Veiligheid, de Vrije Universiteit van Amsterdam heeft een leerstoel voor Veiligheid en Burgerschap, maar die hebben vooral betrekking op de publieke veiligheid. Er zijn diverse leerstoelen Patiëntveiligheid, zo ook aan de Technische Universiteit Delft, bekleed door een anesthesist, maar een leerstoel Industriële Veiligheid geleid door een ingenieur bestaat ook daar niet. Onze ingenieurs worden daar dus wat dat betreft niet opgeleid.

Uit de nodige incidenten blijkt dat dit geen overbodige luxe is. De BRZO+-academie en ook de PHOV organiseren weliswaar de nodige cursussen, maar Industriële Veiligheid wordt niet ondersteund vanuit de technische wetenschappen. Ook de besturing en inrichting van onze plants wordt niet vanuit de wetenschap ondersteund, terwijl dat wel het geval is voor bijvoorbeeld supermarkten. Er bestaat wel een leerstoel Slachtofferkunde in Tilburg, maar niet hoe we industriële slachtoffers moeten voorkomen. Wat dat betreft zal het Instituut voor Industriële Veiligheid dus een lacune invullen.

Publish or perish

Er lijkt echter sprake van een neerwaartse tendens als het gaat om industrieel gericht onderzoek en onderwijs. Hoogleraar Veiligheid en Rampenbestrijding Ben Ale is opgevolgd door een hoogleraar Safety Science en de opvolger van hoogleraar Han Vrijling, die zich onder andere richtte op het veilig ontwerpen van tunnels, houdt zich meer bezig met de fundamentele stromingsleer van zandkorrels. Voor mij blijft de vraag hoe dit kan. Een aspect dat zeker meetelt, is hoe wetenschappers worden afgerekend: publicaties en nog eens publicaties. ‘Publish or perish’ is een bekend gezegde in de academische wereld. De fundamentele taak van universiteiten, namelijk het opleiden van jonge mensen, komt zelfs daarmee in het gedrang, zoals een Wageningse hoogleraar recent in zijn oratie betoogde en jonge wetenschappers afraadde met het oog op hun carrière zich met onderwijs bezig te houden. Industrieel gericht onderzoek wordt ook niet gewaardeerd, omdat bladen als Science of Nature dat niet publiceren.

Commissies die de universiteiten beoordelen, hebben weinig oog en waardering voor industrieel gericht onderzoek. Zelden zitten daar mensen uit de industrie in. Ik ken een uit de industrie afkomstige hoogleraar die, na een mijns inziens ten onrechte minder goede beoordeling door zo’n commissie, besloot maar weer terug te gaan naar de industrie. Zo houdt de soort zichzelf in stand en zijn veranderingen amper te realiseren. Ik spreek dan ook van een Instituut voor Industriële Veiligheid. Noem het geen onderzoeksschool, omdat een instituut breder is en minder de uitstraling heeft van een academische PhD-fabriek. Het zal desalniettemin een hele uitdaging zijn om dit instituut te realiseren. Graag help ik de VNCI daarbij mee. Dan wordt een lang gekoesterde droom van mij ook nog eens werkelijkheid.

Bron: Petrochem 5-2017

Henk Leegwater, Lexxin

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2020

26 mei 2020

nieuws

Chemelot pakt vervuiling door plastic korrels aan

AGENDA

Congres Gevaarlijke Stoffen

10-09-2020 Atlas Theater, Emmen

Nationaal Congres BRZO

29-10-2020 Van der Valk Exclusief, Utrecht

Kunststoffen 2020

02-12-2020 NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven


Deltavisie 2020

Wanneer 3 Sep 2020
Locatie Innovatiekracht, Plaatweg 15, 3202 LB Spijkenisse