blog

Column: Internationale waterstofmarkt

Publicatie

11 feb 2020

Auteur

Wim Raaijen

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

elektrificatie, waterstof

Over de aankondigingen op het gebied van waterstof kunnen we elke maand wel een blad vol schrijven. Afgelopen jaar presenteerde elk Nederlands chemiecluster wel één – en vaak meerdere – plannen voor een waterstoffabriek. Rotterdam, Amsterdam en zeker de Eemsdelta spanden daarin de kroon.

Bouwsteen

Buurlanden België en Duitsland lijken ook los te komen, zo blijkt uit recente plannen voor een enorme waterstoffabriek in Oostende. Op zich is dat positief voor de Nederlandse plannen. De kaartjes met waterstofinfrastructuur in Duitsland en de Benelux blijken naadloos op die van Nederland aan te sluiten, vooral als het gaat om het verbinden van chemische clusters.

Hoewel waterstof al decennialang een belofte in zich draagt, lijkt nu het momentum aanstaande. Niet voor de zogenoemde totale ‘waterstofeconomie’, want dat impliceert dat waterstof een oplossing voor alles is. Dat gaat op korte termijn niet en wellicht nooit gebeuren. Alleen al omdat er andere interessante, verduurzamende en vaak goedkopere oplossingen zijn voor onder andere personenvervoer en de gebouwde omgeving.

Voorlopig is de productie van emissieloos waterstof nog erg duur. Als ergens op relatief korte termijn een markt kan ontstaan, dan is het wel in de industrie. Als chemische bouwsteen heeft waterstof meer waarde dan als energiedrager. Met de huidige vraag zijn al enorme reducties van CO2-uitstoot mogelijk als emissieloos waterstof de grijze variant kan vervangen. Bijvoorbeeld bij de productie van ammoniak, om er onder andere kunstmest van te maken. En denk aan de verscheidene hydrogeneringsprocessen, onder andere in de raffinage.

Stijgende vraag

De vraag naar waterstof vanuit de procesindustrie zal alleen maar groeien. Met name door de circulaire plannen. Momenteel zijn veel chemiebedrijven bezig met de ontwikkeling van chemische recycling van kunststofafval. In deze Petrochem legt Frank Kuijpers van Sabic uit dat een grote uitdaging is om de circulaire bouwstenen zuiver genoeg te krijgen. Om gemengd plastic afval aan bestaande krakers toe te voegen, moet het worden ontdaan van onder andere chloor en fosfor. Dat kan met hydrogenering, ofwel het binden aan waterstof.

Inzet van emissieloos waterstof in de chemie heeft ook infrastructurele voordelen. TNO heeft al eens voorgerekend dat de aanleg van een waterstofnet tussen de chemische clusters in Nederland een investering van zo’n zes- tot achthonderd miljoen euro is, als een deel van het aardgasnet wordt omgebouwd.

Rekensommetje

Voorlopig wordt nog veel te weinig duurzame stroom opgewekt. Er moeten heel wat windmolens op zee bijkomen om de stijgende vraag naar elektriciteit aan te kunnen. Voor elektrificatie van de industrie, huishoudens, het vervoer en dus ook voor de productie van groen waterstof. Alleen daarom lijkt het interessant om verder te kijken dan de neus lang is. Kunnen we waterstof importeren uit landen die wat verderop liggen? Noorwegen wordt vaak genoemd. Daar wordt met waterkracht veel stroom opgewekt Ook liggen er gasverbindingen met Nederland, die eventueel deels kunnen worden omgebouwd.

Een ander interessant land is Portugal, met jaarlijks twee maal zoveel zonuren als in Nederland. Dat is onze overheid ook opgevallen. Samen met de Portugese overheid heeft ze een plan opgevat om in de kustplaats Sines een waterstoffabriek te bouwen. De businesscase is gebaseerd op een verwachte stroomprijs van anderhalve cent per kilowattuur.

TNO en ISPT hebben onlangs een rapport uitgebracht waarin ze de mogelijkheden van een internationale waterstofmarkt hebben onderzocht. Daarin hebben ze import uit verschillende landen onderzocht. Voor de eerste tien jaar lijkt alleen import uit Noorwegen hoopgevend. Alleen is Portugal niet meegenomen in dit onderzoek. Wel Marokko, dat toch een eindje verderop ligt en niet tot de Europese Unie hoort.

Portugal lijkt dus nog wel een extra rekensommetje waard. De waterstof moet dan wel per boot richting het noorden komen. Mocht de transport van vloeibaar waterstofgas wat worden, dan is het ook duidelijk waar de terminals terechtkomen. In Rotterdam, de Eemshaven, Zeeland en misschien de haven van Amsterdam. Belangrijke chemieclusters dus…

 

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl of via Twitter: @wimraaijen

Fotocredit: AdobeStock
Bron: Petrochem 1-2020

Petrochem 1, 2020

18 februari 2020

nieuws

CCUS-project in trek bij potentiële samenwerkingspartners

AGENDA

StocExpo Europe

10-03-2020 Ahoy, Rotterdam

Congres Gevaarlijke Stoffen

19-03-2020 Atlas Theater, Emmen

Chemie on Tour

03-04-2020 Europaweg 875, 3199 LD Maasvlakte Rotterdam