blog

Column: Keerzijde

Publicatie

7 jun 2018

Auteur

Chris Aldewereld

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

grondstoffen, productieproces

Europa heeft sinds kort een verbod op plastic voor eenmalig gebruik, zoals wattenstaafjes, plastic borden en bestek en rietjes. Het gebruik van plastic drinkbekers en maaltijdverpakkingen moet actief worden ontmoedigd, bijvoorbeeld door er extra geld voor te vragen.

De Europese Commissie heeft dit bepleit naar aanleiding van het feit dat van al het afval in de wateren binnen de Europese Unie 85 procent plastic is. Wegwerpplastic zorgt voor de helft van dat afval en visserij-artikelen zoals vislijnen en netten voor ruim een kwart. Vanwege de schade die plastic kan veroorzaken aan biosystemen, de biodiversiteit en de gezondheid van mens en dier, wil de EU een grootschalige aanpak. Een goede ontwikkeling, maar het betekent wel wat.

Voor de plasticindustrie betekent het gegarandeerd afname van de productie, maar voor de papierindustrie mogelijk een toename. En het papier moet natuurlijk worden versterkt, voordat het de functie van plastic kan overnemen, dus voor de chemische industrie in het geheel zal het geen verlies zijn. Milieuontwikkelingen zijn de laatste paar jaar natuurlijk ‘hot topic’. Hier liggen kansen voor de chemische sector. Natuurlijk staan de fossiele brandstoffen en daarmee de bron van chemische grondstoffen ter discussie, maar het vraagt ook om nieuwe producten en processen.

Tesla

Toch is deze ‘verschoning’ niet altijd zo mooi. Neem de toename in zonnecellen. In elke straat in Nederland zie je ze wel op het dak liggen. Hele wijken gaan ‘vergroenen’ en er komen velden vol met panelen te staan, zoals in Duitsland al langer gebeurt. Het gaat om het opwekken van schonere energie met minder gebruik van fossiele brandstoffen. Maar die nieuwe productiemethode is niet zo schoon als men hem graag doet voorkomen. De productie van zonnecellen blijkt toch ook behoorlijk milieubelastend te zijn. Er worden bijzondere grondstoffen in gebruikt die uit verre landen moeten komen. En het ontginnen van deze stoffen en het transport naar het Westen is verre van vrij van kooldioxide-uitstoot te noemen.

Er is nog een ander probleem. Als de zon niet of juist fel schijnt, ontstaat er onstabiliteit in het elektriciteitsnet, met kans op totale uitval en alle gevolgen van dien. Nu zult u denken, dat is toch simpel op te lossen? En dat is het ook, of toch niet? Op allerlei plekken verschijnen elektriciteitsopslagen van verschillende soorten en maten. Een soort grote batterijen, met de capaciteit van enkele Tesla’s tezamen. Op zich is dat niet zo’n probleem, sterker nog, het is misschien wel slim.

Maar de huidige batterijen zitten vol met serieuze chemicaliën die behoorlijk milieubelastend zijn. Dat levert weer vervuiling op bij de productie, afvoer en bij problemen met dit soort apparaten. De eerste Tesla’s zijn al uitgebrand, waarbij stoffen als waterstoffluoride vrij kwamen en bestrijden nauwelijks mogelijk was.

Uitdaging

Zelf ben ik hier ook al eens tegenaan gelopen. Mogelijk herinnert u het Petrochem-congres ‘Back from the future’ (2006) nog, waar de winnende studenten, waaronder ondergetekende, voorstelden de chemische industrie te voeden met water en lucht. Door het afvangen van koolstofdioxide uit de lucht zouden grotere koolwaterstoffen kunnen worden gemaakt, die als grondstof kan worden gevoed aan onder andere de huidige kunststofindustrie.

Maar voor dat proces waren toen nog geen goede methodes ontwikkeld. Enkel een proces waarin de stof broom een grote rol speelde was er beschikbaar om dat idee voor elkaar te krijgen. En dat zou dan op grote industriële schaal moeten worden gebruikt? Dit was wel een van de grootste knelpunten die we als studenten toen ook al reeds voorzagen. Misschien dat er ooit nog een echt schoon proces kan worden ontwikkeld…

Zo zien we maar dat nieuwe technieken, die een verbetering voor mens en milieu zouden moeten zijn, een keerzijde hebben. Hier ligt dus een extra uitdaging voor de industrie, om naast het ontwikkelen van schonere producten, ook schonere processen te ontwikkelen. Dat omvat niet alleen het productieproces, maar de gehele levensduur van een product, inclusief vernietiging en mogelijke schades gedurende het gebruik.

Minstens zo lastig is het om de gehele keten van productie mee te nemen, zoals ontginning en aanvoer van grondstoffen. Want verduurzamen moet niet leiden tot het vervangen van het ene kwade door het andere kwade.

 

Chris Aldewereld is ingenieur Scheikundige Technologie en werkzaam als specialist Industriële Veiligheid.

Bron: Petrochem 6-2018

Petrochem 4, 2020

26 mei 2020

nieuws

Chemelot pakt vervuiling door plastic korrels aan

AGENDA

Congres Gevaarlijke Stoffen

10-09-2020 Atlas Theater, Emmen

Nationaal Congres BRZO

29-10-2020 Van der Valk Exclusief, Utrecht

Kunststoffen 2020

02-12-2020 NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven


Deltavisie 2020

Wanneer 3 Sep 2020
Locatie Innovatiekracht, Plaatweg 15, 3202 LB Spijkenisse