blog

Column: Never waste a good crisis

Publicatie

15 mei 2020

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

corona, energietransitie, klimaatakkoord

Ik schrijf deze column midden in de coronacrisis. In nauwelijks een maand tijd heeft een pandemie de wereld totaal veranderd. Mensen leven en werken vooral thuis, vliegtuigen staan bijna allemaal aan de grond, van toerisme is geen sprake meer, oorlogen worden stilgelegd en de economie balanceert op de rand van de afgrond. Door de enorm afgenomen vraag is de prijs van petroleum sterk gedaald en ging zelfs een tijdje onder nul.

De wereld komt tot stilstand door een piepklein virus dat nauwelijks 15 genen bevat. Ter vergelijking: een mens heeft circa 30.000 genen. Een virus is niet in staat tot zelfstandig leven en balanceert in feite op de grens tussen de dode en de levende dingen. Dat zo’n klein ding zoveel effect op onze maatschappij kan hebben, geeft goed aan hoe kwetsbaar we eigenlijk wel zijn. Iemand neemt één hap van een exotisch dier en er komt een proces op gang dat wereldwijd de economie platlegt, die duidelijk gericht was op optimalisatie en te weinig op robuustheid.

Het nieuws wordt beheerst door het dagelijkse dodental van het virus dat nog steeds stijgt. Het wereldwijde aantal doden is ondertussen opgelopen tot meer dan 280.000 mensen. Dat lijkt veel, maar elk jaar sterven er ook 1,3 miljoen mensen in het verkeer en zelfs meer dan 7 miljoen als gevolg van luchtverontreiniging. Gezien de sterk afgenomen luchtverontreiniging zou het eindresultaat van deze pandemie wel eens positief kunnen zijn: dankzij dit virus waren er minder doden! Sterfte door het verkeer en luchtverontreiniging zijn problemen die zich sinds jaar en dag stellen, maar geen haan die er naar kraait. Voor een acuut probleem zoals deze pandemie komt de wereld wél in actie. Alles wat voorheen onmogelijk was kan ineens wel: thuiswerk, televergaderen, minder verkeer, niet vliegen, minder consumptie en meer aandacht voor elkaar.

Offers brengen

De dwingende en snelle wereldwijde actie tegen een exponentieel groeiend virus staat in fel contrast met het gebrek aan daadkracht tegen de klimaatverandering. Dat is het drama van geleidelijke problemen: zolang de situatie niet acuut is, gebeurt er gewoon niets en wordt de kikker in alle stilte doodgekookt. Alle studies wijzen nochtans uit dat de impact van de klimaatverandering die van het virus vele malen zal overtreffen. Dringende problemen verdringen echter ernstige problemen, zo zit de mensheid in elkaar en dat kan iedereen ook gewoon bij zichzelf vaststellen. Maar het argument dat de mensen geen verandering willen, gaat niet langer op.

Sneller dan hun regeringen pasten de mensen hun gedrag aan. Zelfs Italianen die over het algemeen weinig vertrouwen hebben in hun overheid gingen gedwee in een draconische lockdown, ook al ging dat geheel tegen hun aard en gewoontes in. Uit angst om het vege lijf te redden, maar ook uit een zelden geziene solidariteit en verantwoordelijkheidszin van de bevolking. Voor een goed project met een duidelijk doel en goede communicatie is de bevolking dus wél bereid om hun gedrag ingrijpend te veranderen en verregaande offers te brengen.

Op zijn pootjes landen

Het is niet allemaal kommer en kwel. De wereld is nog nooit zo schoon en stil geweest. Het virus drukt ons met de neus op onze onderlinge verbondenheid en de noodzaak tot samenwerking en solidariteit. Het onthaastingsvirus heeft mijn agenda een heel pak lichter gemaakt en mijn leven flink verbeterd. Er wordt alleen nog maar vergaderd als het echt nodig is, vergaderen om te vergaderen is er niet meer bij. En ik geniet van de stilte, het verschil is gewoon enorm. Deze nieuwe manier van leven en werken zal hopelijk blijven doorwerken lang nadat deze pandemie overwonnen is.

Het virus komt mogelijk uit China en daar weten ze als geen ander dat crises ook opportuniteiten vormen. Vormt dit de ideale aanzet om onze maatschappij en economie anders te gaan organiseren? Met minder consumptie, minder transport, meer lokale productie en minder globalisering. Gaan we nu echt werk maken van een nieuwe en betere wereld of wordt het weer business-as-usual nadat dit overwaait? Of vormt de geleden economische schade het perfecte excuus om vooral niets te veranderen eenmaal de wereld weer op zijn pootjes is geland? Ik hoop dat deze crisis de aanzet vormt tot echte verandering. Never waste a good crisis.

 

Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent.

Fotocredit: Pixabay
Bron: Petrochem 4 2020

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2020

26 mei 2020

nieuws

Nouryon breidt productie MCA in Delfzijl uit

AGENDA

Congres Gevaarlijke Stoffen

10-09-2020 Atlas Theater, Emmen

Nationaal Congres BRZO

29-10-2020 Van der Valk Exclusief, Utrecht

Kunststoffen 2020

02-12-2020 NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven


Deltavisie 2020

Wanneer 3 Sep 2020
Locatie Innovatiekracht, Plaatweg 15, 3202 LB Spijkenisse