blog

Column: Op slot

Publicatie

9 dec 2019

Auteur

Henk Leegwater, Lexxin

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

pfas, risico-regelreflex, veiligheid

PFAS heeft in ons land bijna alle bouwprojecten lamgelegd. PFAS is een verzamelnaam van een aantal chemische stoffen die je kunt aantreffen in een tal van producten, variërend van pannen tot kleding en van pizzadozen tot blusmiddelen. In pannen is dat teflon, dat in ons land in Dordrecht wordt gemaakt door Chemours, vroeger DuPont.

Er mag geen kubieke meter grond meer worden verplaatst waar meer PFAS inzit dan de detectiegrens. En dat is bij bijna alle grond het geval. Vandaar: geen projecten meer, alles stopgezet. Waarom? PFAS is chemie en als het woord chemie ergens voorkomt, heb je al snel de poppen aan het dansen. Omdat chemie fout is, is de maximale hoeveelheid PFAS in grond meteen maar gelijkgesteld aan de detectiegrens van 0,1 microgram per kilogram. Wat zegt dat getal? Die waarde houdt in dat er maximaal één gram PFAS in tienduizend ton grond mag zitten. Met die hoeveelheid grond kun je ruim twee olympische zwembaden vullen. Mocht dat nog niet voldoende aanspreken: er passen vier olympische zwembaden op een voetbalveld. Oftewel: een heel voetbalveld een meter diep.

Zinloze actie

Volgens het rapport ‘Poly- en PerFluor Alkylstoffen (PFAS)’ van het Expertisecentrum PFAS vindt blootstelling van de algemene bevolking aan PFAS voornamelijk plaats via drinkwater of voedsel. Dus wat is dan het probleem met de grond? Volgens hetzelfde rapport wordt er jaarlijks tussen de 60 en de 105 ton PFAS geïmporteerd uit het buitenland in de vorm van vetvrij papier. Laten we die hoeveelheid weer op de hoeveel PFAS in grond betrekken. Stel dat die hoeveelheid PFAS in de grond zit met de concentratie van de door de overheid vastgestelde norm, dan importeren we alleen al in vetvrij papier de hoeveelheid PFAS waarvoor we heel Nederland over een diepte van bijna twintig meter moeten afgraven. En dat elk jaar. Los van of je de hoogte van de norm in dit licht bezien nu wel of niet snapt, blijft de maatregel van een vervoersverbod natuurlijk zotheid ten top. Er dreigt geen gevaar en een ruimere norm die transport weer toestaat, is dan ook in de maak. Waarom dan toch deze zinloze actie waarmee de bouw op slot ging? Hoe komt het toch dat er zo wordt gereageerd?

28 voorbeelden

Volgens mij een mooi voorbeeld van de risico-regelreflex. Op een website van de rijksoverheid omschreven als de valkuil om na het bekend worden van een risico of naar aanleiding van een incident maatregelen te nemen die in wezen ondoordacht zijn. Volgens Ira Helsloot, hoogleraar Besturen van Veiligheid aan de Radboud Universiteit, is dat de reflex om na het publiek worden van een risico maatregelen te nemen om het risico te verminderen, zonder de kosten en de baten van de maatregel bewust te wegen. Al die ingrediënten zijn hier aanwezig. Het risico van PFAS is al jaren bekend, maar is blijkbaar nu publiek geworden. De baten zouden een lager risico moeten zijn, maar de norm gaat weer omhoog. Wat de kosten betreft weet ik niet of iemand die heeft uitgerekend, maar als ik de getallen optel van de (water)bouwers in Nederland kom ik al uit op een miljard euro. Hadden de verantwoordelijke bewindslieden, hun ambtenaren en de hen controlerende Tweede Kamerleden het boek Krachten rond de risico-regelreflex beschreven en geïllustreerd in 27 voorbeelden van Helsloot c.s. maar gelezen. Dan had deze onzin niet plaatsgevonden. Afijn, de volgende editie zal nu vast 28 voorbeelden bevatten. Wat mij betreft verplichte literatuur. Het boek hoeft niet eens in loodgieterstassen mee naar huis, want het is te downloaden. Gratis. Doen dus.

 

Henk Leegwater is onafhankelijk consultant.
henk.leegwater@lexxin.com

Fotocredit: Pexels
Bron: Petrochem 12-2019

Henk Leegwater, Lexxin

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 12, 2019

3 december 2019