blog

Column: Reëel vergelijken van risico’s

Publicatie

9 mrt 2018

Auteur

Chris Aldewereld

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

risicoanalyse

Afgelopen week heb ik een bijeenkomst bijgewoond, die grote gevolgen kan hebben voor de industrie. Het blijkt namelijk dat een aantal brancheverenigingen op zoek is naar een uniforme manier voor het analyseren van de risico’s van de procesindustrie. Chris Pietersen heeft onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van een uniforme risicomethodiek. Dit in opdracht van de Inspectie SZW, die inmiddels ook wel voordelen ziet in een dergelijke methodiek. Het maakt het toezicht op de risico’s namelijk transparanter, omdat iedereen aan dezelfde uitwerking van de regels kan worden getoetst.

Nu is de uitleg van de regels vaak nog multi-interpretabel en daarmee deels afhankelijk van de mening van de inspecteur. Al met al een mooie gedachte dus om dit te uniformeren.

Bijkomend voordeel van die uniformiteit is dat de zwakkere broeders in de branche zich ook zullen moeten conformeren aan de gestelde normen en daarmee waarschijnlijk een sprong de goede kant op zullen maken (al dan niet met wat dwang). Maar hoe voorkom je aan de andere kant dat bedrijven, die al een goed veiligheidsniveau hebben, op hun spreekwoordelijke lauweren gaan rusten? Is dat de verdiende beloning voor het bereiken van het huidige veiligheidsniveau, of is het ethisch niet verantwoord om (tijdelijk) niet langer naar een nog veiligere situatie te streven?

Nauwelijks consequent

Een van de uitkomsten van het haalbaarheidsonderzoek is dat bedrijven er vaak hun eigen manier op na houden als het gaat over risicostudies. De internationale richtlijnen van bijvoorbeeld de CCPS, worden nauwelijks consequent gehanteerd. Iedereen heeft het idee dat zijn bedrijf een verbetering aan moet brengen in de gestelde methode en doet het uiteindelijk dus op zijn eigen manier. Dit zou voor een landelijke risicoanalyse-methodiek natuurlijk niet wenselijk zijn. Als je wilt toetsen aan een nationale standaard, die door overheid en bedrijfsleven overeengekomen is, dan moet de route voor het bepalen wel bij allemaal gelijk zijn. Anders kun je nog steeds niet reëel vergelijken.

Een andere uitkomst is dat bedrijven nu behoorlijk verschillen in de norm die zij stellen aan procesveiligheid. Behalve dat de getallen in de risicomatrices bij elk bedrijf anders zijn, is ook de uitleg die eraan wordt gegeven verschillend. Niet alleen de locatie van het rode gebied is veelal anders, maar zeker de wijze waarop met de grensgebieden wordt omgegaan verschilt. Termen als ALARA en ALARP (As Low As Reasonably Achievable cq. Practicable, red.) dragen daar zeker aan bij.

Gelijkwaardigheid

Kun je met een uniforme risicomethodiek dan misschien de verplichting uit de Seveso-richtlijn tot het beoordelen van de risico’s voor zware ongevallen invullen? Daar hebben we toch al een methode voor, alhoewel die nog veel ruimte biedt en regelmatig tot discussie leidt. En als een dergelijke methodiek daar bruikbaar voor is, is het dan niet iets dat op Europees niveau moet worden vastgesteld, zodat het in alle EU-landen gebruikt wordt? We willen als Nederland toch ook niet dat wij strenger worden dan de rest. Dan zijn we op economisch vlak niet meer aantrekkelijk ten opzicht van onze buren.

Mogelijk wordt het vooral een wijze waarmee gelijkwaardigheid kan worden gewogen. Door kans-, effect- en de risicoreductie van verschillende maatregelen uniform tegen elkaar af te zetten, is wel een duidelijke uitspraak te doen of een alternatieve maatregel even veilig is als de gebruikelijke manier. Een tool die zich hierop richt, is wellicht het snelste te realiseren en vraagt niet direct om een uitspraak over wat veilig genoeg is. Want we zien allemaal wel in dat hoe meer we willen vastleggen, hoe meer discussie dat zal opleveren en dus hoe langer het gaat duren voordat er iets bruikbaars komt. Sterker nog, het maakt de haalbaarheid van het voorstel zelfs onzekerder.

Voorlopig zal het nog wel even duren voordat er een bruikbaar product ligt. Ik hoop dat ik u tegen die tijd wederom op deze plek het goede nieuws kan brengen. We wachten vol spanning af.

 

Chris Aldewereld is ingenieur Scheikundige Technologie en werkzaam als Specialist Industriële Veiligheid.

Fotocredit: Bluewater
Bron: Petrochem 3-2018

Petrochem 3, 2021

21 april 2021

nieuws

Yolande Verbeek finalist Plant Manager of the Year 2021 verkiezing

AGENDA

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.