blog

Column: Vooruitzien, is dat zo moeilijk ?

Publicatie

25 okt 2018

Auteur

Jan Van Doorslaer

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

elektriciteit, kerncentrales

Eind augustus. Ik keer terug van een deugddoende vakantie in Frankrijk, net bezuiden de Périgord, een van die groene en quasi ongerepte natuurparels van Europa. Wat me opviel: er staan daar geen windmolens. Die tref je wel massaal aan op en rond de uitgestrekte akkers van Picardië en de Beauce rond Chartres, de twee grote graangebieden van Frankrijk.

En terecht staan er bijna geen windmolens in de Périgord en de Lot & Garonne, ze zouden die groene glooiende vergezichten alleen maar verstoren. Je moet goed plannen waar je windmolens neerpoot en ze in overeenstemming brengen met het heersende landschap. Afwegen is daarbij de kunst.

Terugschroeven

Onder het neuriën van ’t Is weer voorbij die mooie zomer van Gerard Cox landen we weer thuis, maar amper is september ingezet of wij Belgen worden opgeschrikt met de mededeling dat in de komende winter het licht wel eens zou kunnen uitgaan. Hallo? Zijn we in de 21ste eeuw of gaan we echt honderd jaar terug, toen de leveringszekerheid van stroom alles behalve gewaarborgd was en er herhaaldelijk, soms dagelijks, stroompannes waren? Zitten we met een kink in de kabel? Eigenlijk wel.

Blijkt dat komend najaar onvoorzien vier van onze zes Belgische kerncentrales niet zullen kunnen produceren wegens geplande, maar vooral niet-geplande onderhoudswerken. En dan duikt het ‘worst scenario’ op en dat heet het activeren van een afschakelplan. Een plan waarbij voor heel België wordt bepaald welke regio’s, steden, industriegebieden op welke tijdstippen hun stroomvoorziening zullen moeten terugschroeven. Beetje hallucinant, zeker voor de economische bedrijvigheid, maar in het land van het surrealisme verbaast dat zelfs niet meer.

Alhoewel, het bedrijfsleven maakt zich behoorlijk zorgen en vooral omwille van het ontbreken van ook naar enige spoor van langetermijnvisie inzake energievoorziening voor dit land. ‘De overheid besliste in 2003 om tegen 2025 de stroomopwekking uit kernenergie vaarwel te zeggen. Geen probleem als er tijdig voldoende alternatieven worden voorzien’, blijft Wouter De Geest van BASF benadrukken. ‘Maar door geen beslissingen te nemen over die alternatieven, en dan hebben we het over een paar duizenden megawatt vermogen, zitten we nu de facto met een keuze voor het verlengen van de nucleaire optie. Ik stel ook vast dat er geen enkel project is qua stroomopwekking dat in de steigers staat. Aantal aanvragen of plannen voor alternatieven, zoals gascentrales: nul-komma-nul. Vooruitzien, is dat zo moeilijk? Doen wij toch permanent in de bedrijfswereld?’

De Geest vreest dat internationale energiegroepen de Belgische overheid in een wurggreep kunnen krijgen om subsidiëring voor alternatieven voor de kernenergie af te dwingen.

Visie

Zal het licht effectief uitgaan in België? Allicht niet, want we kunnen nog stroom importeren vanuit sommige buurlanden. De Fransen hebben nog marge, net als de Duitse stroomproducenten, al zal daar wel een behoorlijke prijs voor moeten worden betaald. Want er geldt natuurlijk het spel van vraag en aanbod. Wie zal daarvoor opdraaien? Vooral de particuliere verbruiker en de kleinere bedrijven die geen belangrijke grote energiecontracten kunnen afsluiten, omdat ze te klein zijn.

De prijsvooruitzichten variëren van +250 procent tot +35 procent in de eerste wintermaanden van 2019. Of het zo’n vaart zal lopen is niet zeker. De twee grote energieproducenten van België zoeken koortsachtig naar bijkomende capaciteit en mikken op de heropstart van centrales die in de mottenballen werden gestoken. Duitsland heeft al toegezegd om ons Belgen te depanneren. Niet onlogisch, want wij depanneren hen ook door het Belgisch hoogspanningsnet ter beschikking te stellen om goedkope Duitse windstroom te transporteren naar zuidelijker gelegen industriegebieden.

Maar hoe krijg je het energiehuishouden van een land weer onder controle? De Geest heeft zich al herhaaldelijk in het publieke debat daarover geroerd, als CEO van de grootste chemiespeler van België en als voorzitter van de chemiefederatie. Straks krijgt hij wellicht de kans om nog zwaarder op dat thema in te spelen en te duwen in de richting van een langetermijnvisie inzake een economisch betaalbare energiebevoorrading en leverzekerheid. Hij wordt in november voorzitter van ondernemingsfederatie VOKA (Vlaams Netwerk van Ondernemingen), dat achttienduizend bedrijven in Vlaanderen en Brussel verenigt. Geen klein clubje.

Foto: Maarten Sepp
Bron: Petrochem 11-2018