blog

Column: De boer op

Publicatie

12 dec 2015

Auteur

Chris Aldewereld

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Het is u misschien ontgaan, maar onlangs kwam de Onderzoeksraad voor Veiligheid met een nieuw rapport. Dit keer niet over een ongeval in een chemische fabriek, of een ramp met een vliegtuig, maar over een gevaar waar de meesten van ons thuis ook aan kunnen worden blootgesteld; koolstofmonoxide.
Volgens de raad vallen er jaarlijks vijf à tien doden door koolstofmonoxidevergiftiging. Het aantal ongevallen met goede afloop is onbekend groter. De raad stelt dat de verwarmingsinstallaties bij ons thuis niet veilig genoeg zijn. Detectie is niet verplicht, sommige detectoren zijn zelfs onbetrouwbaar en verwarmingsinstallaties slaan niet automatisch af bij potentieel gevaarlijke situaties.

 

Besloten ruimtes
Duidelijk een andere situatie dan wat we gewoon zijn in de chemische industrie. Gelukkig maar, zou je zeggen, maar veiligheid zoals die wordt aangeleerd in de fabriek, stopt natuurlijk niet bij de poort. Maar buiten arbeidsveiligheid is het lastig om invloed te hebben op de veiligheid van bijvoorbeeld je installaties thuis. Hoe denk je dat de verwarmingsmonteur zal reageren als je een interlock wil hebben op de CO-melder die naast het rookafvoerkanaal hangt? En misschien moet je gelijk even vragen of hij deel kan nemen aan de Hazop, die je voor die dag gepland hebt staan. Waarschijnlijk begrijpt hij er helemaal niets van. En aanpassingen kan en wil hij al helemaal niet doen. Maar als je zelf aanpassingen doet, klopt je verzekering bij jou aan als het mis gaat. Lastig dus.
Terug naar de Onderzoeksraad. De raad heeft meerdere rapporten die interessant zijn, door de analogie met ongevalssituaties die ook in de industrie kunnen voorkomen. Zo zijn er talloze rapporten over ongevallen bij het betreden van besloten ruimtes. Een risico dat in de chemische industrie goed is onderkend, maar daarbuiten vaak niet als risico wordt herkend. Ook dit vraagt jaarlijks meerdere dodelijke slachtoffers. Scheepsruimen, tankwagens en natuurlijk gierkelders zijn erg berucht. Alleen lijken ze dat in die branches nog niet te weten.

 

Bewustwording
Dat brengt me bij een bijzondere branche, namelijk de veehouderij. Als ergens de risico’s slecht bekend zijn, dan is het in die branche. Niet alleen hebben ze jaarlijks te maken met het onbewust betreden van mestkelders, al dan niet met dodelijke afloop, de voortekenen van de gevaren worden vaak ook niet herkend. Mestgassen in veehouderijen leveren dodelijke gassen op in de opslagkelders, maar ook in de stallen erboven. Dieren worden suf of gaan zelfs dood door blootstelling aan deze gassen. En omdat de dieren de inkomsten van de boer zijn, gaat de boer natuurlijk naar binnen om de dieren te helpen. Verstandig?
Zelf ben ik op een van die veehouderijen betrokken geweest bij een aantal proefmetingen op een mooie zomerse dag, de ideale omstandigheden voor veel gasproductie. En tot mijn grote schrik hingen er nagenoeg dodelijke concentraties ter hoogte van mijn laarzen. En dat ondanks de veelvuldige ventilatie in de stal. En dan te bedenken dat mensen daar dagelijks argeloos werken, of nog erger, het kind van de boer daar ook wel eens speelt. Extra regels helpen niet zoveel. Men weet simpelweg niet eens welke regels er precies zijn. Een typisch geval waar bewustwording benodigd is.

 

Kritische blik
Dit hebben we in de chemische industrie ook moeten doormaken. Vroeger gingen dingen ook ‘anders’. Makkelijker zouden we nu zeggen. Geen eindeloze risicostudies, maatregelen of PBM’s. Maar daar zijn we door schade en schande wijzer in geworden. Natuurlijk zijn we er nog niet. Er zijn nog talloze zaken die we moeten leren. Voorlopig kunnen we in elk geval ook veel leren van de fouten van een ander.
Dus gebruik de rapporten van de Onderzoeksraad niet om jezelf op de borst te kloppen, maar om kritisch naar jezelf te blijven en, als het kan, een ander te helpen zijn tekortkomingen te onderkennen.

 

Chris Aldewereld is ingenieur Scheikundige Technologie en werkzaam als Adviseur Industriële Veiligheid.
Aldewereld@gmail.com

Petrochem 8, 2020

1 december 2020

nieuws

Sabic en Plastic Energy starten bouw fabriek voor chemische recycling plastic

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.