blog

Expertblog: De appels en peren in de wereld van safety

Publicatie

25 jun 2019

Auteur

Enrico Lammers, Pro6com

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

expertblog, veiligheid

Je kent ze vast wel. De borden die bij elk bedrijf staan dat met gevaarlijke stoffen werkt. Borden die trots vermelden hoeveel dagen er zijn gewerkt zonder ongevallen met verzuim. Een interessante vraag is altijd wel of de aannemers ook in deze ongevallenstatistieken zijn meegenomen (dat is niet altijd even helder). Want het zijn vaak de aannemers die het echte werk in het veld uitvoeren, dus ook het meeste risico lopen om gewond te raken.

Maar, eerlijk is eerlijk, de procesindustrie is er de afgelopen jaren goed in geslaagd om het aantal safety incidenten omlaag te krijgen.

ref. Borges, V. (2016, January 8). Perfect storm for the next major accident? Retrieved from https://www.dnvgl.com

Dit zijn echter wel arbeidsgerelateerde safety incidenten. Op zich niets mis mee, want in het werk wil je graag dat iedereen weer heelhuids naar huis terugkeert na een dag van noeste arbeid. Maar hoe zit dat met process safety gerelateerde incidenten?

Willekeurig en elk moment van de dag

Helaas is zo’n omlaaggaande trend bij process safety incidenten niet te vinden. Process safety incidenten gebeuren nog steeds willekeurig en kunnen elk moment van de dag optreden. Dit jaar nog is er op 17-03 een dagenlange durende brand geweest bij Intercontinental Terminals Company (ITC) in Deer Park, Texas en op 02-04 een explosie van isobutyleen in een chemische fabriek in Crosby, ook in Texas.

Maar ook in Nederland gebeuren nog regelmatig process safety gerelateerde incidenten. Dus het omlaag brengen van process safety incidenten blijkt minder goed te werken dan bij arbeidsveiligheid. Hoe kan dat?

Een belangrijke oorzaak die ook vaak in incidentrapportages naar boven komt, is het hardnekkige misverstand dat het focussen op het voorkomen van ongevallen (arbeidsveiligheid) leidt tot het voorkomen van process safety incidenten.

Complex

Persoonlijke veiligheid kan je meten door de dingen die je ziet. Draagt een werknemer zijn PBM’s? Houdt iemand de leuning vast? Er is een directe link tussen de actie – railing vasthouden – en het voordeel – voorkomen van de val. Als het gedrag wordt veranderd zijn de verbeteringen die daaruit voortkomen zichtbaar en makkelijk achteraf meetbaar. Dit staat dus op de borden die bij de poorten van bedrijven staan: dagen zonder ongevallen met verzuim…

Process safety is complex aangezien het zich richt op de interactie tussen ontwerp, operationeel gebruik en onderhoud. Het speelt zich af in gebieden die je niet ziet. Wat is het niveau in de tank? Wat is de kritische druk in dat systeem? Hoe werken de operator en de engineer samen?

Het vasthouden van een railing voorkomt een explosie niet

 

In het piramidemodel voor safety wordt vaak alles op één hoop gegooid, maar het vasthouden van een railing voorkomt een explosie niet. Het is meerdere malen gebleken dat de focus op arbeidsveiligheid in het voorkomen van process safety incidenten in het beste geval misleidend is en in het slechtste geval catastrofaal.

Laag hangend fruit

Toevalligerwijs kon ik het verschil tussen persoonlijke- en procesveiligheid op geen treffendere manier demonstreren dan afgelopen dinsdag. Ik gaf toen een lezing over hoe moderne technologie kan helpen in het inzichtelijk maken van (onzichtbare) process safety op de “most prestigious conference in the world in the field of risk and safety related to the chemical and process industries” op de TU in Delft (loss prevention 2019). Er is een heel brede trap in de aula en, heel opvallend, waren de mensen die de leuning vasthielden op één hand te tellen (letterlijk). Verreweg het grootste deel liep gewoon in het midden met een kop koffie in de ene hand en een telefoon in de andere. Tijdens mijn keynote vroeg ik: hoe makkelijk zou het zijn om in het midden van de trap een extra leuning te plaatsen en een bordje: “Houdt de leuning vast”? Hoeveel minder mensen zouden er dan van de trap vallen? Arbeids-of persoonlijke veiligheid is met heel eenvoudige middelen te verbeteren. Door het gedrag van mensen te veranderen pak je dit soort veiligheid aan. Om in fruittermen te blijven: laag hangend fruit. Bij process safety ligt dit dus een stuk lastiger.

Process safety indicatoren

Ik wacht met smart op het eerste bord bij de poort, naast het gebruikelijke lost time incidents bord, waarop vol trots de process safety indicatoren worden geshowd. Het aantal te laat geteste interlocks, het aantal gemeten lekkages en het aantal openstaande HAZOP-aanbevelingen bijvoorbeeld.

Degene die dit doet, snapt in ieder geval het verschil tussen de appels en de peren in de wereld van safety.

Enrico Lammers, Pro6com

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 8, 2020

1 december 2020

nieuws

Deltalinqs heeft nieuwe voorzitter