blog

Expertblog: Transparantie in de petrochemie: why bother?

Publicatie

11 dec 2016

Auteur

Elsbeth Roelofs, MVO Nederland

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

De Verenigde Naties, minister Ploumen, de anonieme twitteraar om de hoek, ze vragen allemaal om transparantie. Maar waarom zou je transparant zijn?

‘Europa exporteert giftige brandstof naar Afrika’. Een kop in het FD, headlines in het NOS Journaal op 19 september. ‘Benzine en diesel worden aangelengd met goedkope en giftige stoffen zoals zwavel en benzeen, alvorens die naar Afrika worden geëxporteerd voor verkoop aan de pomp’, schrijft het FD. Het Nederlandse Vitol en het Nederlands-Zwitserse Trafigura zijn betrokken.

Negatief in het nieuws komen, geassocieerd worden met een schandaal: het voelt ver van het bed want twijfelachtige praktijken komen in het eigen bedrijf niet voor. Maar denk eens aan ‘dieselgate’ bij Volkswagen: hoe goed zijn de mechanismen in het eigen bedrijf om dit soort zaken voortijdig aan de kaak te stellen? En hoe zit het eigenlijk met de gang van zaken in de keten upstream en downstream?

Hoe producten worden gemaakt, wordt door de verschillende ogen in de samenleving steeds kritischer bekeken. De ogen van klanten, potentiële investeerders en kredietverleners, de bedrijven en mensen in de omgeving, eindconsumenten, NGOs, overheden. Bovendien is en wordt nieuwe wet- en regelgeving van kracht als het gaat om niet-financiële informatie over een bedrijf en zijn keten in jaarverslagen. Denk bijvoorbeeld aan de Supply Chain Requirements in de EU Directive Non-Financial Reporting en de GRI-richtlijnen.

IMVO-convenanten

Een ander teken van de groeiende wens naar transparantie is de ontwikkeling van zogenaamde IMVO-convenanten, waarop Minister Ploumen sterk inzet voor verschillende sectoren in Nederland. Ze kijkt vooral naar die sectoren waar in de internationale ketens de nodige duurzaamheidsproblemen spelen. Ook de olie- en gassector en de chemie-sector zijn gevraagd om te komen tot een convenant.
De textielsector en de bancaire sector hebben inmiddels hun convenanten getekend in respectievelijk juli en oktober van dit jaar. Bij een aantal andere sectoren lijkt een convenant in 2017 in zicht. Maar bij de olie- en gasindustrie bleek tot nu toe weinig draagvlak voor een IMVO-sectorconvenant. De sector vindt dat de OESO-richtlijnen al voldoende geïnternaliseerd zijn. Het kabinet heeft echter eind oktober 2016 verzocht onderzoek te doen naar de mate waarin de olie- en gassector de OESO-richtlijnen voor multinationale ondernemingen implementeert. Voor de chemie heeft de VNCI een verkenning naar de haalbaarheid van een IMVO-convenant laten doen. Naar verwachting horen we hier nog dit jaar meer van.

Zelf aan het roer

De olie- en gasindustrie kan natuurlijk wachten op een convenant, op een negatief bericht in de krant of ‘lastige vragen’ via social media aan een klant. Maar misschien is het beter om het heft in eigen hand te houden en zelf het initiatief te nemen om transparant te zijn. Het gaat over openheid, zichtbaarheid en toegankelijkheid van een organisatie. Het gaat over veiligheid en het proces daartoe. Het gaat over weloverwogen en goed geïnformeerd zakendoen.

Als een bedrijf helder heeft met welke dilemma’s het kampt, goed weegt hoe het daarmee omgaat en welke gevolgen keuzes hebben, en dat inzichtelijk maakt, wordt het voor belanghebbenden beter begrijpelijk en aanspreekbaar op zijn activiteiten. Dat leidt ertoe dat ze kunnen meedenken over oplossingen en verbeteringen, dat klanten weten wat ze aan een bedrijf hebben en dat dit achteraf in staat is verantwoording af te leggen over de keuzes in de bedrijfsvoering.

De ervaring van bedrijven leert dat transparantie ook een bron is van innovatie. Door stakeholders van divers pluimage te betrekken bij besluitvormingsprocessen geeft een bedrijf ze de kans mee te denken over dilemma’s. Dit kan leiden tot onverwachte oplossingen en samenwerkingsverbanden.

Meer over de grenzen kijken

Uit onderzoek weten we dat bedrijven in de chemiesector maatschappelijk verantwoord ondernemen aantrekkelijk vinden als het gaat om nieuwe business cases te ontwikkelen of kosten te besparen. Dat is een prima perspectief. Zeker als het gaat om MKB-bedrijven worden de sociale en milieurisico’s in hun internationale keten daarbij echter onderschat, terwijl er toch echt het nodige speelt. In de Community of Practice Transparantie in de Chemieketen wordt een methode ontwikkeld voor MKB-ers om meer duidelijkheid te krijgen welke duurzaamheidskwesties spelen in de keten en hoe daar invloed op uit te oefenen. De Sustainable Development Goals (de duurzaamheidsagenda van de Verenigde Naties voor 2030) worden hierbij als leidraad gebruikt. Maar ook voor multinationals zijn er soms nog de nodige vraagtekens, omdat ze bijvoorbeeld met enorme aantallen toeleveranciers en afnemers te maken hebben. Een groeiende groep chemische multinationals slaat in ‘Together for Sustainability’ de handen ineen voor het screenen van de eerste kring van toeleveranciers op duurzaamheid.

Benchmark

Het is een misverstand om te denken dat transparant zijn inhoudt dat alle bedrijfsgeheimen op straat gegooid moeten worden. Transparantie betekent wel: een goed en eerlijk verhaal over je eigen bedrijf kunnen vertellen. Onderbouwd met niet alleen feiten en cijfers, maar ook met afwegingen, keuzes, wensen tot verbetering, en inspanningen daartoe. Dus niet alleen het resultaat, maar óók het proces er naartoe. Bedrijven die enkel succesverhalen ophangen over hun duurzame productie, zijn niet geloofwaardig. In iedere serieuze organisatie gaan de dingen meestal goed, en soms fout. Dat geeft niet, maar draai er niet om heen, is het advies.

De chemische industrie kent een aantal koplopers op het gebied van transparantie. DSM werd enkele jaren geleden geroemd om het feit dat het bedrijf in het jaarverslag een apart hoofdstuk wijdde aan wat er allemaal was misgegaan in het verslagjaar. Dit jaar won DSM de Tax Transparency Award. De aantoonbare intrinsieke motivatie van DSM om de transparantie van haar belastingbeleid te verbeteren, was de voornaamste reden om het chemieconcern de eerste prijs toe te kennen.

Een andere koploper, AkzoNobel, won vorig jaar de Kristal, een prijs die het ministerie van EZ uitreikt aan het bedrijf dat het hoogst scoort op de jaarlijkse Transparantiebenchmark. Het juryrapport meldt: [..] Uit de verslaggeving blijkt duidelijk dat duurzaamheid geïntegreerd is in de gehele bedrijfsstrategie. Waardecreatie en resultaten worden op het niveau van business unit gepresenteerd. Daarmee krijgt de lezer in één oogopslag een overzicht van zowel positieve als negatieve effecten van de bedrijfsvoering. Daarnaast valt de verslaggeving in positieve zin op door de evenwichtigheid. De jury prijst AkzoNobel voor het feit dat het bedrijf uitgebreid ingaat op de oorzaak van problemen, zowel binnen als buiten de eigen organisatie. AkzoNobel toont daarmee haar verantwoordelijkheid voor de keten en de sector waarin zij actief is. De jury is ervan overtuigd dat de getoonde openheid – en daarmee kwetsbaarheid– een positieve bijdrage levert aan de cultuur van transparantie in Nederland.

Of het nu gaat om zo’n prachtig compliment, om een betere grip op de betrouwbaarheid van toeleveranciers, om ‘de aarde’ of de eigen bedrijfsverantwoordelijkheid: stappen zetten naar een transparantere toekomst hoort bij toekomstbestendig ondernemerschap.

Meer leren over transparantie

AkzoNobel vertelt waarom en hoe te werken aan transparantie op het event ‘Transparency & what it means for sustainable chemicals’ op 15 december in Utrecht. Dit is een kosteloos event voor bedrijven en andere stakeholders die belang hebben bij de duurzame ontwikkeling van de chemische sector. Kijk op de website voor meer informatie.

Elsbeth Roelofs, MVO Nederland

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2020

26 mei 2020

nieuws

Chemelot pakt vervuiling door plastic korrels aan

AGENDA

Congres Gevaarlijke Stoffen

10-09-2020 Atlas Theater, Emmen

Nationaal Congres BRZO

29-10-2020 Van der Valk Exclusief, Utrecht

Kunststoffen 2020

02-12-2020 NH Conference Centre Koningshof, Veldhoven


Deltavisie 2020

Wanneer 3 Sep 2020
Locatie Innovatiekracht, Plaatweg 15, 3202 LB Spijkenisse

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.