blog

Column: Hernieuwbare energie op een kruispunt

Publicatie

12 dec 2013

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Hernieuwbare energie is al lang geen geitenwollensokken-verhaal meer. Integendeel, hernieuwbare energie is volwassen geworden en heeft al een grote impact. In zoverre zelfs dat de gevestigde energieleveranciers zich bedreigd voelen. Dat bleek in oktober tijdens een grote persconferentie in Brussel. Niet minder dan tien CEO’s van de grootste energiebedrijven van Europa vroegen daar om de stopzetting van de steun voor groene energie. Ze stelden er ferm ‘dat het Europese energiebeleid tegen een muur is gelopen’.

Volgens hen vertoont de Europese elektriciteitsmarkt vandaag een structurele overcapaciteit, en deze wordt nog versterkt door groene energie te subsidiëren. Het resultaat is dat ze gascentrales moeten sluiten omdat deze niet meer kunnen concurreren met hernieuwbare energie. Ironisch, als je weet dat die flexibele gascentrales nu juist de oplossing vormen voor de fluctuaties van zon en windenergie.

Gevaarlijk kruispunt

Het is duidelijk dat er correcties nodig zijn in het energiebeleid. Maar de belangrijkste conclusie van deze persconferentie is dat de klassieke energieproducenten zich bedreigd voelen: hernieuwbare energie heeft reeds te veel impact op hun business en ze beginnen actief weerstand te bieden. Eens zien hoe dit uitpakt: is dit een achterhoedegevecht of het begin van het einde van hernieuwbare energie? In ieder geval, hernieuwbare energie is op een kruispunt beland. Een gevaarlijk kruispunt overigens, waar verschillende bedreigingen samenkomen.

Ten eerste is het duidelijk dat de steunmaatregelen en de subsidies voor hernieuwbare energie zullen worden afgebouwd of zelfs helemaal afgeschaft. Ten tweede dalen vandaag wereldwijd de prijzen voor fossiele energie. De schaliegasrevolutie heeft in de Verenigde Staten de gasprijs flink doen dalen tot een derde van de Europese prijzen. En dat heeft wereldwijd een temperende invloed op de prijzen van alle fossiele brandstoffen. Ten derde werkt het emissierechtensysteem voor geen meter. Het is geen wereldwijd systeem en bovendien kunnen bedrijven vandaag spotgoedkoop hun emissierechten aankopen. Het eindresultaat is dat er op het gebruik van fossiele brandstoffen nauwelijks een rem staat. Vorig jaar stootte de mensheid 36 miljard ton CO2 uit, meer dan ooit tevoren en 61 procent boven het niveau van 1990, het jaar dat als uitgangspunt voor het Kyoto-protocol dient.

Wetenschappelijke onzekerheden

Over de oorzaken en de gevolgen van de opwarming van de aarde heeft de wetenschap ondertussen groot inzicht verworven. Wie zich nu nog verbergt achter wetenschappelijke onzekerheden kan met gemak van slechte wil worden beticht. De alarmniveau’s zijn duidelijk bereikt en zelfs al overschreden. Hoog tijd voor actie dus. Als je met je auto recht naar de muur rijdt, gooi je toch het stuur om? Waarom zou dit niet gelden voor het klimaat?

Maar er gebeurt helemaal niets. Het doet allemaal sterk denken aan het asbestprobleem. Alhoewel reeds in de jaren 70 was bewezen dat asbest kankerverwekkend is, ging het grootschalige gebruik van asbest nog dertig jaar door. Het gebruik van asbest werd in België pas in 2001 verboden. Ook hier werden dertig jaar lang de wetenschappelijke studies in vraag gesteld, ontkend en genegeerd. De economische krachten en belangen zorgden ervoor dat alles gewoon verder ging op de normale weg. Vandaag betalen we daar de prijs voor, in de vorm van talloze kankerdoden en enorme kosten voor de verwijdering van dat asbest. Als we voor ons klimaat hetzelfde scenario volgen is onze planeet gewoon verdoemd.

Struisvogelpolitiek

Onder dit zeer ongunstig gesternte is op 11 november de klimaatconferentie in Warschau van start gegaan. Het valt me op dat zelfs de pers er nauwelijks aandacht aan besteedt. Het is niet mediageniek, het klimaatdebat wordt steeds technischer en de boodschap is al met al niet positief. De publieke opinie is hier dan ook allesbehalve de drijvende kracht, het heil zal van politici moeten komen die hun verantwoordelijkheid nemen.

Het is echter duidelijk dat dit probleem vandaag niet aan de top van de politieke agenda staat. Politici stellen dat ze nog steeds bezig zijn met puin te ruimen van de financiële crisis en wel andere zorgen aan hun hoofd hebben. Dat is struisvogelpolitiek, hoog tijd dat men zich herpakt en durft ernstige maatregelen te nemen. We hebben voor een goed klimaatbeleid niet alleen nood aan duurzame energie, maar ook aan duurzame politici.

Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent.

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2021

28 mei 2021

nieuws

Shell en Enerkem willen kerosine uit afval maken

AGENDA

Deltavisie
Deltavisie 2021: Smart

Wanneer 17 Jun 2021
Locatie Online - live vanuit Rotterdam Ahoy

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.