blog

Column: Knelpuntberoepen

Publicatie

7 jul 2015

Auteur

Jan Van Doorslaer

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

In mei hield de chemische sector in België haar opendeurdag. Dat doet ze om de vier jaar. Bij die gelegenheid onderstreepte Wouter De Geest, voorzitter van essenscia en CEO van BASF Antwerpen, het belang van een ommezwaai in de wereld van technische opleidingen. Al jaren worstelt de maakindustrie en dus ook de sector van de chemie en life sciences met een tekort aan technisch opgeleiden die aan de slag kunnen als operator of onderhoudstechnicus. Beide behoren tot de knelpuntberoepen en alle promotie-acties van onderwijs en beroepssectoren ten spijt komt er geen schot in de zaak.
Dus werd op zoek gegaan naar een andere weg om de knelpuntberoepen te ontknellen. Zo doet de sector al jaren suggesties om het duaal leren in te voeren. Daarbij wordt steevast verwezen naar Duitsland, waar voor de meeste technische opleidingen al sinds 1969 het stelsel van “leren & werken” is ingevoerd. Dit is het zogenoemde Azubi-systeem, naar het Duitse woord Auszubildenden oftewel op te leiden jongeren. Het is daar algemeen aanvaard, heeft dus een maatschappelijk draagvlak en de ondernemingen putten eruit om hun directe aanwervingbehoefte op te vullen. Bovendien steunen zowel de onderwijs- als de economische wereld het systeem.

 

Inspireren
In Vlaanderen heeft de huidige gewestregering nu ook de duidelijke keuze gemaakt om dit stelsel van werken en leren in te voeren voor de laatste twee jaren van het middelbaar beroeps- en technisch onderwijs. ‘Uit de praktijk is gebleken dat het niet voldoende is om schoolgaanden warm te maken voor techniek en mechaniek om zo hun studiekeuze mee gestalte te geven. We denken dat we ook moeten helpen om een oordeelkundige beroepskeuze mogelijk te maken’, zegt De Geest. Volgens hem moet het Duitse Azubi-model niet worden gekopieerd, maar ‘we kunnen er ons door laten inspireren’. Er ligt daar toch veertig jaar ervaring.
‘Er is nood aan opleidingen die zijn afgestemd op wat jongeren willen en hen ook uitzicht bieden op een professionele loopbaan. Dan kunnen we wellicht de nefaste trend ombuigen die maakt dat nog één op de acht jongeren de school verlaat zonder diploma of getuigschrift’, aldus De Geest. En hij gooit er nog een illustratief cijfer tegenaan: in Duitsland, waar 65 procent van de jongeren aan werkplekleren doet, bedraagt de jeugdwerkloosheid amper acht procent terwijl dat in België 23 procent is. Hij is ervan overtuigd dat werkplekleren daaraan kan verhelpen.

 

Perceptie
De Vlaamse ministers voor Onderwijs en Werkgelegenheid pikten de idee op en werkten een concept uit dat al door de Sociaal Economische Raad een positieve beoordeling kreeg en al besproken werd in het Vlaamse parlement. Maar er zijn nog wel wat stappen te zetten. In de eerste plaats moeten schoolgaanden ervan worden overtuigd dat werkplekleren uitzicht biedt. Vandaag bestaat werkplekleren al, maar het zogenoemde leercontract beperkt zich tot ambachtelijke opleidingen. De perceptie dat werken en leren maar iets voor de lagere opleidingen is, moet dringend veranderen. Het Duitse model toont aan dat het systeem van werken-leren aan het einde van het middelbaar onderwijs ook leidt tot een betere doorstroming naar hogere, zelfs universitaire technische opleidingen. En dan belanden we bij de ingenieurs waar de behoefte al evenzeer torenhoog is.
Voor De Geest is het cruciaal dat er een stevige brug wordt gelegd tussen onderwijs en ondernemingen. ‘Een stevige brug vergt stevige fundamenten en dus zowel een maatschappelijk draagvlak als een draagvlak bij alle actoren. De politieke wereld moet ons dan het wettelijk raamwerk bieden om deze visie kansen te geven en zo mogelijk te verankeren’, zo onderlijnt De Geest. En als nu ook Nederland, waar het werkplekleren al een stuk verder staat dan in Vlaanderen, een tandje bijsteekt dan kunnen we mekaar ondersteunen en kunnen we van mekaar leren. Dan raken we beide dichter bij de ontknelling van knelpuntberoepenproblematiek. Maar dat laatste is een bijna Duitse uitdrukking.
Jan Van Doorslaer

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.