blog

Column: Nucleair theater

Publicatie

9 sep 2014

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Op de Belgische elektriciteitsmarkt voltrekt zich vandaag een geweldig theaterstuk met een vooralsnog onzekere afloop. Nadat scheurtjes in het nucleaire reactorvat van Doel 3 en Tihange 3 waren vastgesteld, werden deze voor onbepaalde tijd stilgelegd, mogelijk worden ze nooit meer opnieuw opgestart. Begin augustus werd ook de nucleaire reactor van Doel 4 stilgelegd, wegens een defect aan de generator dat werd veroorzaakt in duistere omstandigheden. Er loopt een gerechtelijk onderzoek en woorden zoals sabotage en zelfs terrorisme worden zonder schroom gebruikt. Een spannend verhaal voor de media tijdens de komkommertijd! Bovendien is Tihange 1 vanaf september in onderhoud.

Het eindresultaat is dat er slechts 1.912 megawatt van het totaal Belgisch nucleair vermogen van 5.926 megawatt actief is. Het grootste deel van ons nucleair vermogen (ongeveer vierduizend megawatt) ligt dus gewoon plat. Ter referentie: het energiegebruik in België schommelt tussen de acht- en twaalfduizend megawatt, waarvan de nucleaire capaciteit normaal ongeveer de helft voor zijn rekening neemt. Nucleaire energie dekt nu dus hoogstens een kwart van de Belgische elektriciteitsvraag.

Paniek

Heel dit onwaarschijnlijk theater zorgt voor een paniekstemming, want er wordt ernstig gevreesd voor stroomtekort wanneer de vraag zal stijgen tijdens de komende winter. De kersverse regering die nog nauwelijks uit de startblokken is gekomen, heeft al direct een grote prioriteit: de energiebevoorrading verzekeren. Veel opties zijn er niet. Kernenergie was de hoeksteen van de Belgische elektriciteitsvoorziening en als die wegvalt, gaat het licht onherroepelijk uit. Een optie is de reductie van de energievraag, enerzijds vrijwillig via een oproep in de media, maar anderzijds ook gedwongen via geplande stroomonderbrekingen. Er wordt ernstig bekeken wie van het net kan worden afgekoppeld als de nood het hoogst is. Kernenergie, die een baken van stabiliteit leek, is nu een voortdurende bron van onzekerheid geworden. Gelukkig blijft de zon schijnen en de wind waaien. Zonder hernieuwbare energie hadden we nu al een groot probleem.

Verandering

De kernenergielobby is bijzonder machtig in België, maar nu gaat het er echt om spannen gezien kernenergie zijn beloftes niet waarmaakt. Na het ongeval in Fukushima hebben zowel Merkel als Koizumi aangekondigd dat Duitsland en Japan uit kernenergie stappen en volop zullen inzetten op hernieuwbare energie. Dat was een moedige beslissing die beslist niet evident was voor beide industrielanden. Volgt de nieuwe Belgische premier straks hun lichtend voorbeeld? Het zou een rationele beslissing zijn die volstrekt in lijn is met de tijdsgeest. Maar verandering is moeilijk en de hele politiek klasse werd jarenlang grondig geïndoctrineerd door de kernenergielobby. Ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren.

Dinosaurussen

Los van welke Belgische beslissing ook moet je vaststellen dat de elektriciteitsmarkt in snel tempo aan het veranderen is. In Duitsland – dat sterk heeft ingezet op hernieuwbare energie – is de groothandelsprijs voor elektriciteit niet gestegen maar juist sterk gedaald. In zoverre dat klassieke gascentrales stilliggen of zelfs worden gesloten en steeds meer conventionele energiecentrales financieel niet meer meekunnen. Gans het businessmodel van de klassieke energieproducenten gaat op de schop en ze komen flink in de problemen.

Tony Seba, een energie-expert van Stanford University, publiceert binnenkort een boek met een titel die er niet om liegt: Disrupting energy – how Silicon Valley is making coal, nuclear, oil and gas obsolete. Volgens hem zal hernieuwbare energie in combinatie met de elektrische wagen tegen 2030 de fossiele energiegiganten te gronde hebben gericht. De onvoorstelbaar snelle prijsdaling van zonnepanelen tot onder één euro per watt heeft ervoor gezorgd dat zonne-energie competitief is geworden in de meeste landen van de wereld. Hetzelfde zal gebeuren met de prijs van de batterijen die vooralsnog de doorbraak van de elektrische wagen tegenhouden. Het keerpunt voor de keuze tussen verbrandingsmotoren en elektrische motoren ligt volgens Tony Seba rond de 250 à 300 dollar per kilowatt en hij verwacht dat dit tegen 2020 zal worden bereikt. De prijsdaling van de batterijen zal zich verder doorzetten en rond 2030 zal honderd dollar per kilowatt worden bereikt. Dan is het game over voor de verbrandingsmotor.

Zover zijn we nog niet, maar dat het spel verandert, is nu al duidelijk merkbaar. En dat is positief want al bij al is dit een bijzonder optimistisch toekomstscenario. De zon is immers een zeer gelijkmatig verdeelde energiebron; in het ene land schijnt de zon weliswaar wat meer dan in een ander, maar iedereen kan ervan profiteren. Volle kracht vooruit dus naar deze nieuwe wereld. De energiedinosaurussen gaan het niet kunnen tegenhouden.

Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent, en expert bij het Petrochem Platform.

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2021

28 mei 2021

nieuws

Shell en Enerkem willen kerosine uit afval maken

AGENDA

Deltavisie
Deltavisie 2021: Smart

Wanneer 17 Jun 2021
Locatie Online - live vanuit Rotterdam Ahoy

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.