blog

Column: Nulgroei

Publicatie

16 feb 2012

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

economie

Nulgroei, een ideaal voor vele ecologen, een catastrofe voor de meeste economen. En of je het nu leuk vindt of niet, die economische nulgroei is vandaag in Europa gewoon een feit. De invloed van de financiële crisis laat zich nu ook in de reële economie gelden en de economische groei is volledig stilgevallen. Niemand die weet hoelang deze toestand zal duren, maar naar verwachting zal deze crisis nog een tijdje aanhouden. 

In het algemeen is ons economisch systeem aan groei gewend, verslaafd zelfs volgens sommigen. Er wordt dan ook hoopvol verwacht dat die groei vroeg of laat weer zal hernemen als de financiële crisis overwonnen is. Dat zal wel, maar ik meen dat men rekening moet houden met het soort groei waarover we het hebben. Er zijn enorme verschillen tussen de economische groei in onze westerse landen en de nieuwe industrielanden, waarvan de BRIC-landen het typevoorbeeld zijn. En die verschillen zijn zowel kwantitatief als kwalitatief.

Groeiritmes

In onze westerse wereld zijn we al uiterst tevreden met een economische groei van een paar procent per jaar. In onze maatschappij zijn de meeste menselijke behoeften allang volledig gedekt en de economie opereert in wezen in een substitutie scenario met quasi nulgroei. De BRIC-landen daarentegen vertonen groeiritmes van tien procent en meer als de normale gang van zaken. Hun bevolking heeft nog erg veel behoeften voor van alles en nog wat. Hun groei is dan ook verschroeiend hoog en dat is goed zo.

We noemen het in beide gevallen economische groei, maar zowel de aard als de drijvende kracht van die groei zijn erg verschillend. Groei is bij ons vooral innovatiegedreven; gewone gloeilampen worden bijvoorbeeld vervangen door spaarlampen die duurder maar efficiënter zijn. In de groeilanden daarentegen zijn de stijgende menselijke behoeften de drijvende kracht en daar groeit alles als kool, zowel de oude als de nieuwe producten. Met een boutade kan je stellen dat in de groeilanden de doelstelling gewoon ‘meer ‘ is, in de ontwikkelde landen is dat vooral ‘slimmer ‘.

Keuzes

Dat verschil biedt kansen. Want zowel voor meer als voor slimmer moet flink worden geïnvesteerd in nieuwe productiecapaciteit en dat vergt tijd en geld. Geld dat schaars is geworden. De grote kredietcreatie van het laatste decennium is immers voorbij, wegens onhoudbaar en ontwrichtend voor de wereldeconomie. Er moeten dus keuzes worden gemaakt op het vlak van investeringen.

Ik verwacht dat de groeilanden vooral gaan investeren in meer, het zal voor hen moeilijker worden om ook nog eens te investeren in slimmer. Daarop moeten wij inzetten. Die nulgroei of quasi-nulgroei van onze economie is gewoon een fact of life, die ons vooral moet aansporen om nog sterker in te zetten op innovatie. We moeten mikken op duurzame groei in plaats van op kwantitatieve groei. Dat is goed voor de economie en goed voor het milieu.

De pleidooien voor deze green new deal zijn talrijk en het draagvlak is dan ook groot. Maar de realiteit is weerbarstig. Er wordt vandaag vooral bespaard op innovatie, zowel bij de overheid als bij de bedrijven. De korte termijn is vooralsnog sterker dan de lange termijn. Dat moet dringend veranderen. Het goede aan de economische crisis is dat die ons verplicht om keuzes te maken. Slimme keuzes. Dus ja aan de economische groei, maar niet aan eender welke groei. Als we nu nog een middel zouden vinden om die slimme groei objectief te kunnen meten.

Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2021

28 mei 2021

nieuws

Shell en Enerkem willen kerosine uit afval maken

AGENDA

Deltavisie
Deltavisie 2021: Smart

Wanneer 17 Jun 2021
Locatie Online - live vanuit Rotterdam Ahoy