blog

Column: Onveilig gevoel

Publicatie

3 mrt 2016

Auteur

Chris Aldewereld

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Al enige tijd is er ophef in Nederland en Duitsland over een besluit van de Belgen. De kerncentrales van Tihange en Doel blijven langer open dan eerder gepland. En daar maken gemeentes net over de grens zich zorgen over. Er komen verhalen naar buiten over haarscheurtjes in reactoren en incidenten die zich er met enige regelmaat voordoen. De Belgische overheid zegt dat beide kerncentrales voldoen aan alle gestelde veiligheidseisen, maar dat kan geen afbreuk doen aan het gevoel in de buurlanden.

De achterliggende oorzaak voor het onveilige gevoel is toch vooral de leeftijd van beide installaties. Volgens de oorspronkelijke planning zouden de centrales al lang gesloten moeten zijn, maar wegens uiteenlopende redenen, waaronder de klimaatdoelstellingen, wordt de levensduur van de reactoren keer op keer verlengd. En hoe lang dat ongestraft kan doorgaan, is natuurlijk publiekelijk niet bekend.

 

Levensverwachting
De levensduur van een installatie is lastig in te schatten. Iets wat we in de chemische industrie maar al te goed kennen. Bij de bouw van een nieuwe installatie wordt een levensverwachting afgegeven, die dan nog heel ver weg lijkt. Meestal loopt dit in de tientallen jaren. En het is natuurlijk maar de vraag of je installatie dit überhaupt gaat halen, want het economische tij kan tegen zitten, de vraag naar het product kan wegvallen en tal van andere oorzaken zijn er te bedenken waardoor een installatie vroegtijdig wordt stilgelegd en afgeschreven.

Maar ook Nederland staat vol met installaties die de oorspronkelijke levensduur hebben of binnenkort gaan overschrijden. Dat is natuurlijk best een mooi iets, want daar hebben we met z’n allen dus goed aan verdiend. Onze economie drijft erop. Maar ook hiervan weten we niet hoe lang we kunnen blijven doorgaan met het verlengen van de levensduur. Wat is de invloed van tijd op een installatie? Uit Amerika komen berichten van grote ongevallen in procesinstallaties die bijvoorbeeld langere tijd zijn blootgesteld aan waterstof. De invloed van waterstof op het metaal van de installatie was niet bekend, maar blijkt tot catastrofale gevolgen te kunnen leiden. Een bijzonder type metaalbreuk blijkt het gevolg te zijn, een faalmechanisme dat pas recentelijk ontdekt is. En juist dat soort faalmechanismen zijn een risico bij oudere installaties.

Kennis over de langdurige invloed van stoffen op procesinstallaties kun je enkel verkrijgen door ervaring. Maar of we dan maar één grote testopstelling van onze industrie moeten maken…? Tja, wie besluit van een goed lopende installatie dat hij echt niet meer mee kan?

 

Koffiedik kijken
Om goed zicht te hebben op de staat van een installatie doet men natuurlijk onderhoud en inspecties. Maar ja, omdat daarvoor een proces stil moet worden gelegd en er dus geen productie is, doen we dat liever niet te vaak. We stellen dan ook dat als een aantal maal uit inspecties blijkt dat er geen bijzonderheden zijn, we de termijn van inspecteren kunnen oprekken en verlengen. Risc based inspection noemen we dat. Iets dat het goed doet, hoeft minder vaak te worden bekeken. Klinkt logisch, maar het voelt wel enigszins tegenstrijdig met hetgeen hierboven benoemd is. Want wanneer kom je tot het moment dat je de inspectiefrequentie juist weer moet opvoeren, omdat de installatie tekenen van veroudering begint te vertonen? Of komen we daar pas achter als de eerste tekenen zich beginnen te uiten, oftewel de eerste lekkages en ongevallen zich beginnen voor te doen? Het blijft een beetje koffiedik kijken.

 

Discussies
Maar goed, even terug naar de kerncentrales. De Belgen hebben besloten dat buitenlandse inspecteurs mee mogen met de controles. Iets wat blijkbaar al jaren mag. Dat beloofd wat. Als de verschillen tussen onze landen op het gebied van nucleaire energie net zo groot zijn als de regelgeving binnen de chemische industrie, dan gaan we nog heel wat discussie krijgen. Binnen de chemie vallen we allen (dus ook de Belgen) onder de Seveso-richtlijn, Europese wetgeving. Maar de uitvoering is in Nederland heel anders dan bij onze zuiderburen. En ook weer anders dan bij de oosterburen. Laat staan de Zuid-Europese landen. En wij zijn dan veelal weer de strengste van allemaal. Ik ben benieuwd hoe dat binnen de kernwetgeving is geregeld. Zeker is dat we er nog veel over gaan horen. Laten we hopen dat het om discussies gaat en niet om incidenten.

 

Chris Aldewereld is ingenieur Scheikundige Technologie en werkzaam als Adviseur Industriële Veiligheid

 

Aldewereld@gmail.com

Petrochem 8, 2020

1 december 2020

nieuws

Sabic en Plastic Energy starten bouw fabriek voor chemische recycling plastic

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.