blog

Column: Verantwoordelijkheid

Publicatie

19 mrt 2013

Auteur

Chris Aldewereld

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Heeft u al kennis genomen van het rapport over de rellen in Haren? Echt verassend was de uitslag niet, maar op zich wel interessant. Niemand leek echt goed bedacht te zijn op hetgeen daar is gebeurd. Hoewel iedereen wel wist dat dit kon gebeuren, was er niemand voorbereid op het worstcase scenario. Want hoe groot is die kans nou? Dus waarom zo zwaar voorbereiden op iets wat statistisch gezien toch niet gaat gebeuren? Er was nauwelijks politie, bijna geen ME, waardoor escalatie niet kon worden voorkomen.

Ook de ontwikkelingen op het gebied van tankopslag geven duidelijk aan dat er een verminderde aandacht is voor het beperken van de gevolgen van incidenten. Het onderhoud aan met name blusvoorzieningen heeft jaren geen aandacht gehad bij het inmiddels bekende tankopslagbedrijf. En daarin zullen zij wellicht niet de enige zijn. Het gaat al jaren goed in Nederland. Er is al in lange tijd geen echt groot industrieel incident geweest in ons land. Zelfs de grote brand in het Moerdijkse heeft niemand echt doen beseffen dat naast het voorkomen van incidenten, er veel te winnen is bij het voorkomen van erger. Het lijkt er bijna op dat men de rechterkant van de vlinderdas aan het vergeten is. U kent de vlinderdas wel, het model waarin de loss of containment de knoop vormt. Aan de linkerkant staan alle scenario’s die tot het vrijkomen van stoffen leiden en rechts staan alle gevolgen van het vrijkomen.

Overheid

Iedereen is het erover eens dat het voorkomen van incidenten de verantwoordelijkheid is van de bedrijven. Maar als het gaat over het repressief optreden bij incidenten, wordt er wel erg gemakkelijk naar de overheid gekeken. Dat is op zich raar. De gevolgen van incidenten met gevaarlijke stoffen zijn een direct gevolg van de gekozen bedrijfsvoering, dus waarom de verantwoordelijkheid voor het repressieve optreden dan niet? Dat er onduidelijkheid over dit vraagstuk bestaat, is pijnlijk naar voren gekomen bij de brand in Moerdijk, waar de locale repressieve slagkracht niet berekend was op de risico’s in de omgeving. En het bedrijf heeft de verantwoordelijkheid voor het optreden bij het incident volledig aan de overheid overgelaten. En zelfs daarover harde woorden gesproken in de rechtszaak. Maar is dat wel zo terecht?

Bedrijven, met name de grotere, doen aan procesveiligheid, hetgeen natuurlijk goed is. Onder het mom dat voorkomen beter is dan genezen, wordt hard gewerkt aan het terugdringen van de kans op het ontstaan op een loss of containment. Want als stoffen niet buiten de pijpleiding komen, is er geen gevaar. Dat klopt als een bus, hoewel niet volledig kan worden gegarandeerd dat er geen loss of containment op kan treden. Daarom is het verbazingwekkend om te zien dat er veel aandacht is voor het voorkomen, terwijl het beperken van de gevolgen en voorkomen van escalaties veelal weinig aandacht heeft. Natuurlijk worden de wettelijke verplichtingen nagekomen en een aantal standaard oplossingen uitgevoerd, maar slechts zelden wordt er maatwerk geleverd aan de rechterkant van de vlinderdas. Laat staan dat de voorzorgsmaatregelen die gericht zijn op het voorkomen van escalatie echt gebaseerd zijn op specifieke scenario’s, zoals die bij een bedrijf kunnen voorkomen.

Uitgevochten

Kijkend naar een goed veiligheidsmanagementsysteem is het voorbereiden op noodsituaties één van de onderdelen, die zou moeten worden geregeld. Hetgeen dus expliciet betekent dat bedrijven rekening moeten houden met de rechterzijde van de vlinderdas. De onderbouwing hiervoor kunt u terugvinden in de incidenten die zich in het verleden hebben voorgedaan. Vaak wordt dit onderdeel van het veiligheidsmanagementsysteem enkel ingevuld met een BHV-organisatie en een plan hoe de overheidsdiensten zo spoedig mogelijk in kennis gesteld kunnen worden. Of hiermee voldoende de verantwoordelijkheid wordt genomen, laat ik aan uzelf over om te bepalen, maar het lijkt er haast op dat men met deze twee maatregelen de verantwoordelijkheid zo snel mogelijk naar de overheid wil schuiven.

Het zal u wellicht duidelijk zijn dat de discussie over deze verantwoordelijkheid wat mij betreft zeker nog niet is uitgevochten. Want ondanks alle berekeningen over hoe klein de kansen op een serieus ongeval ook mogen zijn, er is en blijft een kans dat het plaatsvindt. En zolang het in Nederlands niet algemeen wordt geaccepteerd dat er eens in de zoveel tijd een fors industrieel ongeval plaatsvindt, zal deze discussie niet zijn afgerond.

Aldewereld@gmail.com

 

Chris Aldewereld is ingenieur Scheikundige Technologie en werkzaam als Adviseur Industriële Veiligheid.

Petrochem 3, 2021

21 april 2021

nieuws

Yolande Verbeek finalist Plant Manager of the Year 2021 verkiezing

AGENDA

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.