blog

Column: Vijftig dollar per vat

Publicatie

2 feb 2015

Auteur

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Het is nu officieel: 2014 was het warmste jaar ooit in de menselijke geschiedenis. De cijfers van de NASA zijn ondertussen door verschillende instanties bevestigd. De temperatuur van de aarde stijgt langzaam maar zeker verder en het zogenaamde plateau in de opwarming van de aarde sinds 2000 lijkt maar een korte tussenstop te zijn geweest in de weg naar boven. In 2014 hebben de Verenigde Staten en China ook een akkoord ondertekend om de klimaatverandering tegen te gaan. Dat is goed nieuws: global warming wordt eindelijk ook door die landen serieus genomen.

 

Schril contrast
Deze goede voornemens staan in schril contrast met de reële en praktische maatregelen die worden genomen om de klimaatopwarming tegen te gaan. Het ECTS systeem voor CO2 handel werkt nog steeds voor geen meter. Het werd door Europa vakkundig om zeep geholpen door het toekennen van te veel gratis emissierechten. Bovendien vallen de goede intenties samen met een spectaculaire daling van de olieprijs. In deze column heb ik jaren geleden beweerd dat de olieprijs waarschijnlijk nooit meer onder de grens van honderd dollar per vat zal dalen. Dat bleek ook lang een correcte stelling maar kijk nu eens. In nauwelijks zes maanden tijd is de prijs gedaald van boven de honderd dollar per vat naar minder dan vijftig dollar per vat.
Uit de vele commentaren hierover blijkt dat de wereld zich in het algemeen vergenoegd in de handen wrijft. Vele politici en economen hopen dat door de lage olieprijzen de economische groei eindelijk weer zal aanslaan en de crisis zal worden overwonnen. Een enkeling durven te beweren dat de lage prijzen geen goed nieuws zijn en dat de wereld hierdoor versneld naar de knoppen gaat. Die enkelingen worden echter vooral gezien als spelbedervers waar verder geen rekening mee moet worden gehouden. De meesten profiteren van de lage prijzen en trappen nog eens flink op het gaspedaal. Lage olieprijzen leiden tot een versnelde opwarming van de aarde, dat is overduidelijk.

 

Geopolitiek
Een vraag die me vaak wordt gesteld, is hoe en waarom de prijzen zo snel zijn gedaald. Overduidelijk gaat het om een combinatie van weinig vraag en veel aanbod, veroorzaakt door de lage economische groei en het feit dat men er binnen OPEC niet meer in slaagt het aanbod te beperken om de prijs te ondersteunen. Vooral Saudi-Arabië, de klassieke swing producer die tegen lage kosten flexibel kan produceren, heeft blijkbaar zijn politiek herzien en is niet langer bereid zijn productie te beperken terwijl andere landen de kraan wagenwijd openzetten. De grote vraag is wat Saudi-Arabië beweegt. Een deel van het antwoord is ongetwijfeld geopolitiek: de lage olieprijzen zijn erg pijnlijk voor landen als Iran en Rusland, landen die sterk afhankelijk zijn van olie voor hun inkomsten en die het de laatste tijd nogal bont hebben gemaakt op het wereldtoneel. Maar er is meer aan de hand.
De hoge olieprijzen hebben de groei van de alternatieven de wind in de zeilen gegeven. Schaliegas in de Verenigde Staten en vooral hernieuwbare energie hebben zich sterk ontwikkeld en beginnen impact te hebben. Wereldwijd zijn de prijzen voor energie hierdoor niet verder gestegen maar juist gedaald. In het tijdschrift Nature verscheen eind vorig jaar een artikel waaruit blijkt dat 82 procent van de fossiele grondstoffen gewoon in de grond moet blijven zitten als we de opwarming van de aarde onder de twee graden Celcius willen houden. Het land dat in dat scenario met de grootste reserves onverkoopbare petroleum in de grond blijft zitten, is ongetwijfeld Saudi-Arabië.
Mogelijk heeft het land dat ingezien en wil het daarom nog maximaal produceren, nu het nog kan en desnoods tegen lage prijzen. Gezien Saudi-Arabië de laagste winningskosten heeft van de hele wereld, zal dit land de laatste zijn die het opgeeft. En passant worden zo de concurrenten met hogere winningskosten uit de markt geduwd en ook de alternatieven, zoals schaliegas en hernieuwbare energie, krijgen het moeilijk.

 

Pijnlijk
Het valt nog te bezien hoe lang deze lage prijzen aanhouden en wat daarvan de gevolgen zullen zijn. Als deze situatie lang aanhoudt en de opwarming van de aarde hierdoor significant versnelt, zou dit wel eens kunnen leiden tot maatregelen om versneld van olie af te raken, net het omgekeerde dus van wat met de lage prijzen wordt beoogd. Je ziet ook al dat verschillende regeringen de lage prijzen gebruiken om de accijnzen te verhogen of energiesubsidies af te schaffen. Ik denk dat de lage prijzen dusdanig pijnlijk zijn voor de producenten, dat er binnen OPEC wel een consensus tot stand zal komen om de prijzen weer te doen stijgen. Op korte termijn kan het echter nog alle kanten op, spannende tijden dus.

 

Wim Soetaert
Prof. Wim Soetaert is verbonden aan InBio.be, expertisecentrum voor industriële biotechnologie en biokatalyse van de Universiteit Gent.

Wim Soetaert, Universiteit Gent

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 4, 2021

28 mei 2021

nieuws

Shell en Enerkem willen kerosine uit afval maken

AGENDA

Deltavisie
Deltavisie 2021: Smart

Wanneer 17 Jun 2021
Locatie Online - live vanuit Rotterdam Ahoy

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.