blog

Column: Vissen

Publicatie

21 jan 2013

Auteur

Jan Van Doorslaer

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Ik weet niet hoe het met jullie zit – daarvoor zijn jullie lezers met veel te veel – maar ik heb het jaar 2012 afgesloten met nogal gemengde gevoelens. Die waren niet persoonlijk van aard, maar hadden te maken met het economisch klimaat waarin we nu al heel lang vertoeven. Er is veel onzekerheid en die neemt niet af met de maanden. De dip waarmee we te kampen hebben, lijkt langer te duren dan ons lief is. En dat ziet er dus niet goed uit voor de werkgelegenheid in de sector. Gaan we ook in chemie klappen krijgen zoals in de autoconstructie? Want die chemie levert toch heel veel aan die autoconstructeurs…

Ik deelde mijn twijfels over een beter vooruitzicht voor 2013 met Wouter De Geest, CEO van BASF Antwerpen. ‘Ja,’ viel hij me bij, ‘op korte termijn is er onzekerheid en mist. Maar die mist mag ons niet blind maken voor de toekomst. Ondernemers moeten door die mist heen durven en kunnen kijken en moeten dus denken aan investeren in de toekomst. En dat betekent voor onze sector ook investeren in mankracht die we nodig zullen hebben, investeren in het aantrekken van jong talent.’

Mijn twijfel werd gevoed door de aankondiging van duizenden ontslagen in de industrie, zij het vooral in de metaalverwerking (autoconstructie en toeleveranciers), maar ook in de chemiesector. Stevenen we opnieuw af of een vrije economische val zoals in het najaar van 2008? Nee, zover zal het niet komen, maar de crisis die we doormaken, is hardnekkig en blijft aanslepen. Wie denkt er dan aan aanwerven?

De chemiesector in Vlaanderen dus. Naar aanleiding van haar jaarbijeenkomst liet de Vlaamse afdeling van de Belgische chemie & life sciences sector een studie naar de behoefte aan mankracht updaten door de Leuvense professor Luc Sels, decaan van de Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen. Die had eerder voor dezelfde industriebranche voorspeld dat er tussen 2005 en 2010 jaarlijks duizend aanwervingen nodig waren om de uitstroom van actieven op te vangen. Een herberekening voor de periode 2010-2020 leert volgens de onderzoeker in een business-as-usual-scenario dat het dubbele aan aanwervingen – tweeduizend per jaar – op een totaal van ruim zestigduizend nodig zal zijn. Zelfs bij een krimpend scenario blijft er een substantiële vraag van bijna 59.000 jobs.

Het cijfermateriaal wijst op een sterkte en tegelijk op een zwakte van de sector. De sterkte zit hem in de toetsing dat de sector chemie & life sciences goed gepositioneerd is om de dip in de economie te boven te komen zonder al te veel bedrijfsdrama’s. Tegelijkertijd is er ook de zwakte dat de arbeidsmarkt die honger naar goede werkkrachten niet zal kunnen lenigen, want nu al zijn niet alle vacatures naar de gezochte profielen in de chemie & life sciences invulbaar.

De chemie & life sciences waren zich al veel vroeger bewust van die spanning en zochten naar initiatieven en middelen om de vijvers waaruit kon worden gevist te vergroten of om zoals iemand uit de HR-wereld het ooit formuleerde ‘van kikkers vissen te maken’. Niet dat kikkers minderwaardig zijn, maar omdat hoogtechnologische sectoren hogere kwalificaties nodig hebben.

En ook voor deze transformatie nam de sector in Vlaanderen initiatieven en werd de rol van ondernemers onderstreept. Door een convenant af te sluiten met de onderwijssector en de vakbonden om de samenwerking tussen de sector, haar ondernemingen en de onderwijswereld te intensifiëren. Dit convenant is sterk pragmatisch en met één doel voor ogen: een win/win-situatie creëren door vraag- en aanbod beter op mekaar af te stemmen zonder mekaar te bevoogden of af te dreigen. Om alle betrokkenen te faciliteren, een goed gevoel te geven en een gezamenlijk perspectief. Bij de jaarwissel en de formulering van goede voornemers kan dat wel tellen.

Het kan natuurlijk niet bij goede voornemens blijven en daarin gaf zeker de Antwerpse petro- & chemiecluster een mooie voorzet voor 2013. Midden november werd een nieuwe campus geopend van het Antwerps Centrum voor Toegepaste Automatiseringstechnieken (ACTA). Dit opleidingscentrum is ontstaan op initiatief van de Antwerpse chemische industrie uit de noodzaak om toekomstige procesoperatoren en technici een op-maat-gesneden opleiding te geven naast en bovenop hun traditionele onderwijsopleiding. In ACTA worden de medewerkers van de sector bovendien permanent bijgeschoold, zowel qua vaardigheden al qua attitudes. Daarom is ACTA eveneens de ideale aanvulling op het werkplekleren. Ik schreef er voor het eerst over in 1987, het begin van mijn communicatiecarrière in de chemie, en ik moet er vandaag nog over berichten.

Die opmerking illustreert naar mijn mening twee vaststellingen: de nood aan goed opgeleiden voor de chemie en aanverwante sectoren blijft overheen de voorbije decennia hoog, wat ook betekent dat de lat hoog gelegd blijft. En ten tweede: van de industrie zelf worden toenemend inspanningen gevraagd om de kloof tussen vraag en aanbod mee te dichten. Verstandige keuzes worden geïnspireerd door verstandige managers, en die heeft de chemie & life sciences.

Jan van Doorslaer

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.