blog

Column: You can’t beat the market

Publicatie

19 mrt 2012

Auteur

Jan Van Doorslaer

Categorie

Petrochem

Soort

blog

Tags

Enkele weken geleden ging er een siddering doorheen de industriële wereld van België. Bekaert, een van de sterke en succesrijke industriële groepen van België, met roots in het ondernemende West-Vlaanderen, kondigt een zware herstructurering aan. Eén job op vier in België (vooral Vlaamse vestigingen) zal verdwijnen en nog veel meer in buitenlandse, vooral Chinese, vestigingen. Bekaert, een wereldspeler in de productie van staaldraad voor allerlei toepassingen, van omheiningen en autobandenversteviging tot speciale zaagdraden en geleiders voor zonnepanelen, zal vooral dit laatstgenoemde segment in mekaar stuiken. De vraag implodeert, het aanbod blijft, de prijzen kelderen en de rendabiliteit komt onder zware druk, gaat zelfs in de rode cijfers. Veel keuze heeft het management dan niet, zeker niet als er geen zicht is op een ommekeer van de marktsituatie.

You can’t beat the market, antwoordt Wouter De Geest, CEO van BASF Antwerpen en voorzitter van essenscia, de federatie van chemie & life sciences in België, als ik hem confronteer met het weinig opbeurende nieuws uit de Belgische industrie. Wouter De Geest is sinds eind vorig jaar ook voorzitter van de Industrieraad Vlaanderen. Een adviesorgaan dat de Vlaamse bewindsvoerders moet raadgeven over een industrieel beleid voor Vlaanderen. Een van die sporen is innovatiebeleid, sowieso een heikel thema.

Het stoort hem zichtbaar dat pers en politici naar aanleiding van de Bekaertsanering plots vragen dat Bekaert haar recent gekregen innovatiesteun zou terugbetalen omdat ze geen werkgelegenheidsgarantie kan aanhouden. Innovatiesteun willen koppelen aan werkgelegenheid is voor hem illusies kweken en is het ontkennen van de economische realiteit. Ondernemingen moeten innovatief zijn, maar die innovatie kan soms haaks staan op (lokale) werkgelegenheid. Innovatie heeft soms te maken met nieuwe producten of nieuwe toepassingen en dus met nieuw marktaandeel, nieuwe afzet en dus bijkomende productie en bijkomende of blijvende jobs. Innovatie kan ook te maken hebben met efficiënter produceren en dus een sterkere concurrentiepositie opbouwen, maar wellicht met minder jobs.

‘Innovatie willen koppelen aan jobgarantie is onhoudbaar en bovendien wurgend voor een ondernemersklimaat’, zegt Wouter De Geest. En hij gaat meteen door: ‘Het is alsof je van bedrijven zou verlangen dat ze onfeilbaar zijn, alsof alles wat een onderneming aan innovatie start voor eeuwig kan worden aanzien. Niets is minder waar en ook een ondernemer of een onderneming heeft recht op falen en mislukken als de markt niet meteen appetijt vertoont voor de innovatie. Innovatie moet gericht zijn op transformatie, zeker in onze contreien waar we niet alleen meer kunnen inzetten op volumegroei, maar moeten mikken op slimme en dus duurzame groei. Maar als we die keuze maken – en we moeten die maken – kunnen we niet ontkomen aan het dilemma dat onze creativiteit ook destructief kan zijn en oude vormen en gedachten kan afbreken of omgooien. Als we willen dat we niets veranderen aan de bestaande dingen, dan moeten we maar zwijgen over innovatie en over ondersteuning van innovatie. Maar voor een maatschappij geldt hetzelfde als voor een onderneming: wie stilstaat, gaat achteruit!’

Wat hem bijzonder raakt, is dat in dergelijke discussies over steun aan ondernemingen en direct verwacht resultaat de kapiteins aan de wal de ondernemers wel eens snel typeren als “bedelaars” in het beste geval of “boeven” in het slechtste. Deze mindsetting is niet van aard om uit de crisis van vandaag te geraken. Een crisis die eens te meer aantoont dat innovatie moet opgevolgd worden, want je kunt ook innoveren in toxische producten zoals de bankwereld ons leerde. Maar dat is niet de te volgen weg…

‘Als je gelooft in innovatie dan moet je ook rekenen met vallen en opstaan, met groeipijnen. Als je daar niet voor gaat, stop dan met innovatiebeleid en hou het bij de orde van de dag. Anderen economieën zullen ons dan wel tonen wanneer we te laat waren… ‘You can’t beat the market.’

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.