DOW test komende twee jaar de mogelijkheden van stoomrecompressie. Deze energiezuinige techniek waardeert laagwaardige stoom van drie bar op naar een druk die bruikbaar is in de processen van DOW. Inmiddels is het project bijna zover dat het bedrijf de eerste proeven kan uitvoeren.

DOW Terneuzen produceert een scala aan petrochemische producten. Stoom is een belangrijke energiedrager voor de verschillende processen. De stoomdrukken op de site variëren tussen de 1,5 en 90 bar. DOW produceert een groot deel van de stoom op de site zelf met behulp van de warmte van exotherme reacties. Op de site is op het drukniveau van drie bar een overschot. Ofwel: de stoom kan niet meer in het proces worden gebruikt. Momenteel blaast DOW deze lage druk stoom af of condenseert het om het water her te gebruiken. De verdampingswarmte gaat in beide gevallen verloren.

Stoomrecompressie

BlueTerra Energy Experts onderzocht de mogelijkheid om deze stoom op te waarderen. Het ei van Columbus hiervoor bleek het toepassen van stoomrecompressie. Deze techniek verhoogt damp van een lage druk via meertraps centrifugaalcompressie tot een bruikbaar drukniveau. De stoomrecompressor is een elektrisch aangedreven open warmtepomp die lagedrukstoom opnieuw comprimeert tot oververhitte stoom van een hogere druk. Op deze manier wint DOW met relatief weinig elektrische energie  een grote hoeveelheid warmte terug. Een vorm van slimme elektrificatie.

Pilot

DOW besloot een pilot uit te voeren om te kijken of stoomrecompressie inzetbaar is in de processen. Daarvoor ontving het bedrijf een Demonstratie Energie Innovatie (DEI) subsidie. Inmiddels is het project bijna zover dat het bedrijf de eerste proeven kan uitvoeren.

De engineering is inmiddels achter de rug. Net als de on site preparatie van de fundering, de benodigde leidingen en elektrische aansluiting voor de motor. Momenteel voert de leverancier van de compressor, AtlasCopco zijn eigen testen uit op de stoomrecompressor. Als deze testen succesvol zijn, brengt men de laatste isolatie aan en start het daadwerkelijk comprimeren van de lage druk stoom tot bruikbare stoom.

Twee jaar testen

Zoals de DEI-subsidie voorschrijft, monitort DOW de installatie twee jaar om de operationele prestatie vast te stellen en eventuele  optimalisaties door te voeren. De resultaten van de testen worden gedeeld via onder andere vakbladen en lezingen met als doel de toepassing van stoomrecompressie of Mechanische Damp Recompressie (MDR) binnen Nederland te bevorderen daar dit één van de meest kansrijke vormen van elektrificatie is. De voorspelde CO2-reductie  van deze pilot installatie is circa 11,2 kiloton per jaar.

Wilt u meer weten over stoomrecompressie? BlueTerra Energy Experts spreekt 8 oktober tijdens de beurs Industrial Heat & Power onder meer over elektrificatie van de industrie. Kijk hier voor het programma

De industrie zou laaghangend fruit in energiebesparing al geplukt hebben en dus lastig meer kunnen besparen. Toch is er nog veel winst te halen, zo bepleiten hoogleraar Energiesystemen Kornelis Blok en René de Schutter, voorzitter van FedEC-Industrie. De vakbeurs Industrial Heat & Power biedt industriële professionals de praktische kennis en tools om te besparen.

Een energieneutrale industrie is technisch mogelijk door meer energie-efficiëntie, gesloten ketens en genoeg duurzame energie-opwek te combineren met afvang en opslag van CO2. Maar om dit voor 2050 voor elkaar te krijgen, moet er meer gebeuren. Dat zegt Kornelis Blok, hoogleraar Energiesystemen aan de TU Delft. Hij wijst op innovaties die een groter besparingspotentieel kunnen ontsluiten. Tijdens de nieuwe zakelijke beurs Industrial Heat & Power, van 9 tot en met 11 oktober, kunnen professionals verder komen in de industriële energietransitie. Op (het gelijktijdige) Vakbeurs Energie zet Blok energiebesparende innovaties in het zonnetje als voorzitter van de vakjury van de Innovative Energy Solutions 2018 award.

Laaghangend fruit en Klimaatakkoord

De industrie kan met energiebesparing en verduurzaming van haar processen in belangrijke mate bijdragen aan de energietransitie. Afspraken hiervoor worden momenteel gemaakt binnen het Klimaatakkoord. Voor de elektriciteitssector en de gebouwde omgeving zijn al doelen gesteld. Voor de industrie is de opgave lastiger, zo vertelde beurs-ambassadrice Manon Janssen, die het overleg tussen de partijen in deze sector begeleidt. “Het laaghangende fruit is al geplukt”, zegt ze, wijzend naar de maatregelen die de industrie de afgelopen jaren reeds doorvoerde (Energeia, 11 juli 2018). Volgens Blok zijn er dus echter nog mogelijkheden te over.

Tenders goed toepasbaar in industrie

De hoogleraar Energiesystemen denkt dat de industrie meer kan besparen als de overheid een stimulerende rol speelt. “Dat kan via tenders, door projecten voor energiebesparing te veilen. Dat heeft al gewerkt met biedingen voor offshore windparken, zoals is gebeurd bij de kavels voor Borssele. Daarbij gaat het erom wie de laagste kWh-prijs biedt. Op die manier kom je tot lagere kosten. Soortgelijke veilingen zijn ook toepasbaar voor energiebesparing. Het is iets lastiger te meten, maar het is wel al uitgeprobeerd. Dit procedé is ook goed toepasbaar voor de industrie.”

Nieuwe processen met minder CO2-uitstoot

Naast energiebesparing heeft de industrie ook innovaties nodig om te verduurzamen, stelt Blok. Het gaat dan om nieuwe processen, die geen of veel minder CO2-uitstoot kennen. “Daarvan zijn tientallen voorbeelden te noemen. Zo heeft Tata Steel in IJmuiden een demonstratiefabriek opgestart om de CO2-uitstoot per ton staal met zo’n 20 procent terug te brengen. Andere innovaties zijn nieuwe droogtechnieken en diverse warmtepompen voor de industrie, maar ook toergeregelde motoren en pompen zonder wrijvingsverliezen.”

Adviseurs en ingenieurs nodig voor besparing

Het potentieel van energiebesparende innovaties is in de industrie nog lang niet bereikt, aldus de Blok. René de Schutter, voorzitter van de industriële tak van de beroepsvereniging van energieadviseurs FedEC, is het hier volledig mee eens en wijst ook naar de praktijk van energie-efficiëntie. “Er moet meer ruimte komen voor professionele adviseurs en ingenieurs. De industrie mist vaak de tijd, kennis en expertise voor energiebesparing. Bedrijven zijn bierbrouwer of kaasfabrikant, geen energiespecialist. Dat specialisme is echter keihard nodig om meters te maken en de vaak technisch complexe projecten uit te werken en te realiseren. Daar zijn goede adviseurs en ingenieurs voor nodig.”

Vakbeurs Industrial Heat & Power

Industrial Heat & Power is een nieuwe zakelijke beurs specifiek voor professionals betrokken bij de industriële energievoorziening en –transitie. Van 9 tot en met 11 oktober in Den Bosch biedt Industrial Heat & Power een beursvloer vol exposanten en een inhoudelijk programma met verschillende seminars en workshops. Gelijktijdig en in co-locatie vinden Vakbeurs Energie en de beurs Ecomobiel plaats.