Vandaag stemde de meerderheid van de Eerste Kamer in met de Klimaatwet.  De wet, ontworpen door Jesse Klaver en Diederik Samsom, legt voor het eerst klimaatdoelstellingen wettelijk vast. Daarnaast voert de wet een mechanisme in dat ervoor zorgt dat overheid die klimaatdoelen ook gaat halen.

Vanaf 2020 is de vierde donderdag van oktober voortaan Klimaatdag. Op die dag rapporteert het kabinet over de broeikasgasreductie en presenteert ze, indien noodzakelijk, extra maatregelen om de klimaatdoelen te halen.

Drie doelen klimaatwet

Al sinds de start van dit kabinet onderhandelt de coalitie over een klimaatakkoord, voorlopig zonder resultaat. De Klimaatwet legt vast dat er al in 2019 een Klimaatplan wordt gepresenteerd waarin de maatregelen staan die nodig zijn om de doelen van de Klimaatwet te halen.

In de Klimaatwet staan drie doelen:

  1. Een vermindering van 49 procent (ten opzichte van 1990) van de broeikasgasuitstoot in 2030.
  2. Een vermindering van 95 procent (ten opzichte van 1990) van de broeikasgasuitstoot in 2050.
  3. honderd procent broeikasgas-neutrale elektriciteit in 2050

Elke vijf jaar komt er een klimaatplan waarin het klimaatbeleid wordt vastgesteld. Dit klimaatplan past in de systematiek van de Integrale Nationale Energie-en Klimaatplannen die voor de EU moeten worden opgesteld en het klimaatakkoord van Parijs.

GroenLinks en PvdA hebben de Klimaatwet gemaakt, deze is daarna door SP, D66, ChristenUnie, VVD en CDA omarmd waardoor de wet door zeven partijen werd aanboden aan de Tweede Kamer. Daar werd de wet al in december aangenomen.

Ambitieus

Nederland is niet het eerste land dat een Klimaatwet kent. In Europa waren het Verenigd Koninkrijk, Denemarken, Finland, Frankrijk, Noorwegen en Zweden waren Nederland voor. In Duitsland staat in het coalitieakkoord dat er een Klimaatwet zal komen. Wel is de Nederlandse Klimaatwet op dit moment de meest ambitieuze Klimaatwet ter wereld met een reductiedoel van 95 procent in 2050.

Woordvoerders van alle Tweede Kamerfracties hebben een motie van GroenLinks-Tweede Kamerlid Tom van der Lee ondertekend waarin wordt uitgesproken dat er een parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen gaat komen. De enquête zal starten wanneer regio en Rijk twee gezamenlijke doelen in het kader van de versterkingsoperatie en schadeafhandeling hebben behaald. De motie komt vandaag nog in stemming en daarmee geeft een eensgezinde Tweede Kamer de Groningers duidelijkheid dat er een parlementaire enquête zal komen.

In de eerste week na het Kerstreces diende Tom van der Lee, samen met Henk Nijboer (PvdA) al een motie over de enquête in. Op verzoek van de coalitie heeft hij  de motie vervolgens aangehouden en is hij in gesprekken met Dilan Yeşilgöz-Zegerius (VVD), Agnes Mulder (CDA), Mathhijs Sienot (D66) en Carla Dik-Faber (Christen Unie) tot een verbeterde tekst gekomen. Deze motie is vervolgens door woordvoerders van alle andere fracties mede ondertekend.

De motie verzoekt het presidium met een parlementaire enquête te starten op het moment dat de volgende gezamenlijke doelen van regio en Rijk in het kader van de versterkingsoperatie en schadeafhandeling behaald zijn:

  • De beoogde uitvoeringsorganisaties – het Instituut Mijnbouwschade en het Instituut Versterkingsorganisatie – zijn opgericht, wettelijk verankerd en functioneren;
  • Fysieke versterking van de meest risicovolle woningen structureel op gang is gekomen, evenals het proces van schadeafhandeling.

Tom van der Lee: ‘Terwijl heel Nederland profijt heeft gehad van de opbrengst van de gaswinning, zitten veel Groningers nog dagelijks met schade of in nog niet versterkte huizen en leven velen van hen in grote onzekerheid. Het is belangrijk dat een eensgezinde Tweede Kamer nu zekerheid biedt over de komst van een parlementaire enquête. Er zal daarin publieke verantwoording worden afgelegd over keuzes die door betrokken personen, bedrijven en instanties zijn gemaakt’

Een parlementaire enquête is het zwaarste middel dat de Tweede Kamer kan inzetten. De getuigen die de enquêtecommissie oproept, zijn verplicht om te verschijnen en bovendien staan alle sprekers onder ede. Dat betekent dat ze strafrechtelijk kunnen worden vervolgd wegens meineed wanneer blijkt dat ze niet de waarheid hebben gesproken.

Dit wordt de 21e parlementaire enquête in de Nederlandse geschiedenis. Alle eerdere enquêtes  brachten waardevolle informatie aan het licht. Hopelijk kunnen er straks ook waardevolle lessen worden getrokken voor de toekomst.