Groningen Seaports investeert een bedrag van 43,7 miljoen euro in het industriegebied Oosterhorn-Zuid in Delfzijl. Het betreffende gebied behoort al tot de gronden van Groningen Seaports en is dus geen uitbreiding.

Ontwikkeling van dit gebied is noodzakelijk, aangezien de beschikbare ruimte in de haven steeds schaarser wordt, terwijl de industriële markt en bijbehorende ruimtevraag blijven groeien. Groningen Seaports ziet dit terug in een sterk toegenomen aantal bedrijven dat zich wil vestigen in haar beheersgebied. De circulaire- en biobased economie in Delfzijl is volop in ontwikkeling, waarbij wordt ingezet op verdere vergroening. De uitgevoerde marketingstrategie hierbij levert vele bedrijven op die zich willen vestigen in het gebied.

Groene groei

Door het inrichten van het gebied Oosterhorn-Zuid geeft Groningen Seaports invulling aan haar missie om op duurzame wijze industrieterreinen te ontwikkelen, te exploiteren en bij te dragen aan de werkgelegenheid in de regio. Groningen Seaports’ CEO Cas König is dan ook blij dat het algemeen bestuur heeft ingestemd met de plannen: ‘Wij zien al langere tijd dat de Groninger havens volop in ontwikkeling zijn. Zowel de Eemshaven als de terreinen in Delfzijl zijn gewilder dan ooit. Er zijn al vele partijen die een terreinreservering hebben afgesloten op Oosterhorn-Zuid of in de laatste fase zijn voor het afsluiten van een terreinreservering. De invulling van Oosterhorn-Zuid is van groot belang om als haven groen te kunnen blijven doorgroeien.’

De pilotinstallaties van Impact Recycling en Uppact zijn gearriveerd in de Eemshaven. De installaties verwerken visnetten en ander maritiem kunststof afval van verwerker Beck & verburg tot polypropyleen, polyethyleen en gemengde halffabricaten.

Onlangs arriveerde de pilot machine van Impact Recycling vanuit het Verenigd Koninkrijk in de Eemshaven. Deze machine kan via de zogenaamde innovatieve BOSS-techniek kunststof (vis)netmateriaal recyclen polyetheen en polypropeen. De techniek gebruikt zogenaamde oscillatietechniek voor het scheiden van de twee polymeren.

Impact Recycling wil ook nieuwe verbindingen leggen met andere partijen in de circulaire keten. Het afval dat niet voor Impact Recycling geschikt is, net als twee reststromen, zal bij andere duurzame partners worden verwerkt.

Uppact

Ook Uppact bouwt op dit moment in de loods van Bek & Verburg een test- en demonstratiefaciliteit. Hun Australische pilot machine, the UnWastor, kwam recent in de Eemshaven aan. De komende maanden test Uppact verschillende stromen afvalplastic en -textiel met deze machine. De machine maalt de afvalstroom, dat smelt door de wrijvingswarmte. Het kunststofmengsel kan vervolgens worden gebruikt als dakpan, treeplank of plantenbak.

Uppact wil vooral afval uit de eigen regio upcyclen. De kunststofresten komen van de Waddenvereniging, de Jutfabriek Terschelling, NHL Stenden en Bek & Verburg. Ook verwerkt men reststromen van het UMCG en andere ziekenhuizen. Uiteindelijk wil men al het niet-recyclebare plastic en textiel afval in Nederland (en ook daarbuiten) op regionale basis circulair maken. De eerste twee grote verwerkingsinstallaties staan gepland voor 2023, waarvan de eerste met een geplande capaciteit van 15.000 ton per jaar in de Eemshaven komt.

Bron: Groningen Seaports

Groningen Seaports, Gasunie, Shell en de Provincie Groningen slaan de handen ineen voor een ambitieus plan voor groen waterstof. Kern van het plan is de bouw van ’s werelds grootste windpark in de Noordzee. Uiteindelijk moet die rond 2040 een vermogen van 10 gigawatt krijgen. Daarvan moet in 2030 al 3 tot 4 gigawatt zijn gerealiseerd. Met deze windstroom moeten enorme hoeveelheden waterstof worden geproduceerd.

Het gonst al wat langer. Steeds meer partijen kondigen groene waterstofprojecten aan. Elektrolyzer-fabrieken die water omzetten in waterstof en zuurstof. Als locatie spant Noord-Nederland wel de kroon. De regio kan ook al op Europese steun rekenen op dit gebied.

Gasunie is bij veel projecten betrokken en ook Groningen Seaports en de provincie Groningen tonen vaak hun ambities op dit terrein. Nieuw is dat ook Shell zich laat zien. Dat versterkt onder andere de kapitaalkracht van het consortium enorm. Dat is belangrijk. Het gaat hier om enorme investeringen van miljarden euro’s in de komende decennia. Ook zal er overheidssteun nodig zijn en tal van vergunningen. De aankondiging vandaag is ook deels daar op gericht.

Uitstekende aansluiting

Om het plan te realiseren moeten er vele windturbines in de Noordzee verrijzen, boven Ameland en Schiermonnikoog, op een locatie die recent al werd aangewezen voor de bouw van windparken.

Het plan voorziet ook in de bouw van een enorme waterstoffabriek in de Eemsdelta. Het is echter ook denkbaar dat de windstroom al op zee wordt omgezet in waterstof. Afgeschreven gasplatforms zijn bijvoorbeeld om te bouwen naar waterstoffabrieken. In de Noordzee ligt een uitgebreid gastransportnet, dat een tweede leven kan krijgen. Groningen heeft al een prima aansluiting op deze infrastructuur.

Chemieclusters

In de eerste fase van het plan zal met name de industrie in de Eemsdelta van de aangevoerde waterstof kunnen profiteren en ook het chemiepark in Emmen zal worden ontsloten. Vervolgens is het de bedoeling dat op termijn ook de andere chemieclusters in Nederland en daarbuiten groen waterstof aangevoerd krijgen. Dat kan via gasinfrastructuur van Gasunie, die het bedrijf daartoe gedeeltelijk ombouwt. Uiteindelijk kan groen waterstof richting clusters stromen in Rotterdam, Geleen (Chemelot) en zelfs het Ruhr-gebied.

 

 

De stikstofcrisis raakte ook de activiteiten in de Eemshaven en chemiepark Delfzijl. Groningen Seaports zag dat dertig energietransitie versterkende activiteiten op losse schroeven kwamen te staan. In de regio staan voor anderhalf miljard euro aan investeringen op stapel. Die vertragen echter door de strengere stikstofmaatregelen.

Groningen Seaports kijkt terug op een roerig jaar 2019. Er vonden weer vele interessante ontwikkelingen plaats in beide havens. Maar de jaarcijfers zijn minder succesvol dan voorgaande jaren. De voorlopige winstprognose ligt op circa één miljoen euro. Voor het eerst in jaren is er een lichte daling in de overslag te zien en ook is er minder terrein uitgegeven. De verminderde overslag is een resultaat van het dijkverbeteringsproject. Daarvoor is in 2018 veel extra zand aangevoerd.

Stikstofcrisis

Als gevolg van de stikstofcrisis stellen bedrijven hun investeringen uit. Zo’n dertig initiatieven in de havens die een bijdrage leveren aan de energietransitie zijn al op losse schroeven komen te staan. De investeringen in de regio in de orde van anderhalf miljard euro vertragen hierdoor. Groningen Seaports heeft dat eveneens in haar resultaat gemerkt. Ook het uitstellen van de bouw van een staalfabriek in de Eemshaven als gevolg van de stikstofregels is hiervoor een belangrijke oorzaak.

Offshore wind

Cas König: ‘Ondanks de tegenwind hebben we in 2019 ook weer een aantal nieuwe bedrijven mogen verwelkomen. In de Eemshaven ging het om meerdere offshore bedrijven die onderhoud en beheer uitvoeren van de windparken in het Duitse gedeelte van de Noordzee. Groningen Seaports versterkte voor een van deze bedrijven 220 meter kade voor de overslag van zware windturbineonderdelen. Deze kade werd bovendien voorzien van een intelligent monitoringsysteem.’

Stoomleiding

In Delfzijl zorgden diverse bedrijven voor een nieuwe impuls in hun activiteiten door uitbreiding of extra investeringen. Zo startte de aluminiumfabriek haar volledige productie weer op en koos een chemische scale-up het Chemiepark voor haar proeffabriek. Ook werd er tankopslagcapaciteit uitgebreid en een derde stoomleiding in gebruik genomen. Daarnaast begon dit jaar de bouw van een innovatieve circulaire staalfabriek.

Hoogspanning

Groningen Seaports is zeer verheugd met de totstandkoming van Heliport Eemshaven die de positie van de Eemshaven als offshore wind haven versterkt. Ook vinden er forse investeringen plaats in een sterkere hoogspanningsinfrastructuur in de Groninger zeehavens en is de Stichting Buizenzone Eemsdelta weer actief geworden.

Een andere positieve ontwikkeling die in 2019 plaatsvond, was de aanleg van een onderzeese kabel tussen Nederland en Denemarken. Dat maakt een koppeling tussen de elektriciteits- en datanetten van beide landen mogelijk.

Onder de naam Missie H2 gaat een waterstofcoalitie van zes Nederlandse bedrijven TeamNL ondersteunen tijdens Tokyo 2020.  De coalitie gaat waterstof promoten in aanloop naar en tijdens de Olympische en Paralympische Spelen volgend jaar.

Deze keuze van Gasunie, Shell Nederland, Remeha, Stedin Groep, Port of Amsterdam en Groningen Seaports komt niet geheel uit de lucht vallen. Op het gebied van waterstof is Japan al koploper in de wereld. Het land grijpt de Spelen aan om een volgende spectaculaire stap te zetten. Japan gaat per schip vloeibare waterstof importeren uit Australië. In samenwerking met onder andere de Australische staat Victoria en Shell bouwt het Japanse Kawasaki bij een dagbouwmijn in Latrobe Valley een fabriek die bruinkool omzet in vloeibare waterstof. Dus groen zal de waterstof nog niet zijn, maar van een doorbraak in het transport van waterstof over een grote afstand is wel sprake. Een praktijk die voor de rest van de wereld nog toekomstmuziek is. Wel wordt her en der al gedroomd over de import van groen waterstof uit landen waar duurzaam opgewekte energie goedkoop is. Denk aan Noord-Afrika en het Midden-Oosten, waar de zon meer kracht heeft dan hier. Vloeibaar transport per schip zal daarbij wel eens heel belangrijk kunnen worden.

Vlam

De Japanse industrie heeft met Toyota, Kawasaki, Mitsubishi, Honda, Marubeni, Hitashi en Sumitomo concerns die al jaren in de waterstofeconomie geloven. Te meer omdat het land zelf nauwelijks traditionele energiebronnen heeft. Ook aardgas wordt grootschalig geïmporteerd.

De Spelen in Tokyo zijn voor deze industriële giganten en de Japanse overheid een gigantisch podium om de mogelijkheden van waterstof aan de hele wereld te tonen. Zo wordt de elektriciteit en warmte voor het olympisch dorp  opgewekt met brandstofcellen op waterstof. Waterstofbussen en -taxi’s brengen atleten en publiek op hun plek. En ook de olympische vlam zal op waterstof branden.

Waterstofland

Volgens de zes Nederlandse bedrijven vormen de Spelen van 2020 daarom een mooi momentum om de kansen van waterstof in Nederland te etaleren. Het liefst met concrete projecten en initiatieven. Om een brede beweging op gang te brengen. Ulco Vermeulen, lid Raad van Bestuur Gasunie: ‘Het is geweldig dat we dit als partner van TeamNL kunnen doen. Ook wij willen het beste uit onszelf halen en de lat steeds hoger leggen. Samen innoveren en samen de schouders eronder. Dat is onze gezamenlijke kracht. Nederland Waterstofland.’

Waterstof-hub

Deze week werd overigens ook bekend dat Noord-Nederland een EU-subsidie van 20 miljoen voor waterstofprojecten tegemoet kan zien. Cas König, CEO Groningen Seaports: ‘Met meer dan 30 waterstofprojecten in Noord-Nederland zijn we al hard op weg en zien voor de Nederlandse economie een gouden toekomst met waterstof als duurzame energiedrager. Onze ambitie is zelfs om de waterstof-hub van Nederland te worden. Met ons partnerschap aan Missie H2 zetten we daar vol op in.’

Chemie Park Delfzijl gaat nog meer biostoom inzetten. Dat kan door een extra lijn bij afvalverbrander EEW en uitbreiding van de infrastructuur. Daardoor kunnen de aanwezige bedrijven jaarlijks 100.000 ton CO2-uitstoot reduceren. Bovendien neemt de aanwezige chemie weer minder aardgas af. 

De duurzame stoom wordt geproduceerd door EEW,  Energy from Waste, dat sinds 2010 processtoom levert aan de chemie in Delfzijl. De recente toename volgt op de ingebruikname van een derde afvalverbrandingslijn waarin EEW de afgelopen jaren zeventig miljoen euro investeerde. Het gaat om een capaciteitsuitbreiding van vijftig procent. De bouw is januari 2017 begonnen en is in 2018 afgerond. Horst Bieber, technisch directeur bij EEW Delfzijl: ‘Met de voltooiing van onze derde verbrandingslijn zullen we 576.000 ton afval per jaar behandelen en kunnen we meer dan 1 miljoen megawattuur aan processtoom leveren.’

Aantrekkelijker

De levering is bovendien mogelijk door de aanleg van een nieuwe leiding door Groningen Seaports.  Een uitbreiding van de bestaande infrastructuur voor biostoom. Het chemiepark ontvangt ook sinds een paar jaar biostoom van de nabijgelegen biomassacentrale van Eneco.  Cas König, CEO van Groningen Seaports: ‘De uitbreiding van onze infrastructuur maakt het haven- en industriegebied van Delfzijl aantrekkelijker voor zowel bestaande als nieuwe activiteiten en ondersteunt de duurzame ontwikkeling van regionale industrieën.’

300.000 ton minder CO2

Ook Nouryon, een van de afnemers, is enthousiast. ‘In de afgelopen tien  jaar hebben we het gebruik van aardgas bij onze activiteiten in Delfzijl aanzienlijk verminderd door meer stoom uit afval en biomassa te gebruiken’, zegt Knut Schwalenberg, Managing Director Industrial Chemicals bij Nouryon. ‘Met deze nieuwste stoomvoorraad stoten we 300.000 ton minder CO2 per jaar uit dan in 2013 – dat is gelijk aan de CO2-uitstoot van ongeveer 35.000 huishoudens.’

De stoomleiding tussen AkzoNobel en Eneco Bio Golden Raand krijgt achthonderd meter erbij. Via deze uitbreiding gaat EEW de extra stoom, die zij gaat produceren, leveren aan AkzoNobel op het Chemie Park Delfzijl.

Groningen Seaports heeft de stoomleiding aangelegd, die ook toegankelijk is voor andere partijen. Dit vergroot de aantrekkelijkheid voor (nieuwe) fabrieken die stoom nodig hebben in hun processen en ondersteunt de duurzame ontwikkeling van het haven- en industriegebied in Delfzijl. De voorbereidingen voor deze uitbreiding van het stoomnet zijn inmiddels afgerond en vanaf eind maart kan de aanleg starten. Op dit moment vindt de aanbesteding plaats.

Als alles volgens planning loopt, zal deze uitbreiding in oktober 2018 gereed zijn. Dan worden de installaties van EEW en AkzoNobel aangesloten, zodat deze uitbreiding vanaf december 2018 in gebruik genomen wordt. AkzoNobel neemt voor een periode van twaalf jaar de groene stoom van Eneco af. Daarnaast investeert het verf- en chemieconcern in de noodzakelijke infrastructuur op Chemie Park Delfzijl en biedt hierdoor continuïteit in een van de basisvoorzieningen voor de andere chemiebedrijven op het chemiepark.

 

Foto: De rode lijn geeft het traject weer van de nieuwe stoomleiding tussen EEW en Eneco. De oranje lijn is de bestaande stoomleiding tussen Eneco en AkzoNobel.

 

Groningen Seaports heeft donderdag de jaarcijfers 2017 gepresenteerd. Het bedrijf kijkt terug op een succesvol jaar. Met een overslag in de havens Delfzijl en Eemshaven van 12,4 miljoen ton werd een stijging gerealiseerd ten opzichte van 2016. De uitgifte van bedrijventerreinen trok op het einde van het jaar aan: in totaal werd 46,2 hectare grond uitgegeven. De werkgelegenheidscijfers laten een stijging van 11,9 procent zien. De voorlopige winstprognose ligt voor het havenbedrijf op ruim 12 miljoen euro.

Nieuwkomers in de Eemshaven zijn Bek&Verburg, DHSS en Van Merksteijn. In het havengebied van Delfzijl meldde zich het bedrijf Purified Metal Company (PMC) en bedrijventerrein Fivelpoort verwelkomde BMN Bouwmaterialen. Naast de diverse nieuwe bedrijvigheid in de Groninger havens gaat het ook goed met de bestaande klanten.

De eerste gronduitgifte in 2018 is alweer een feit: er werd 0,5 hectare grond verkocht aan Wijnne Barends in de Eemshaven. Daarnaast zijn er diverse bedrijven zoals BioMCN, Chemcom, PQ Zeolyst, KBM Master Alloys, EEW, PPG, Sealane, TenneT, Wijnne Barends en Holland Malt die gaan uitbreiden of al aan het uitbreiden zijn. Een mooie opsteker voor de havens én het totale Eemsdeltagebied is de doorstart van het Delfzijlse Aluminiumbedrijf Aldel.

Groene groeikansen

Groeikansen liggen – in lijn met de Havenvisie – vooral op het ‘groene vlak’. De aandeelhouders van Groningen Seaports hebben recentelijk toestemming gegeven voor een 49 procent deelname in zonnepark Sunport Delfzijl. Met dit aandeelhouderschap krijgt Groningen Seaports grip op de uitgifte van groene energie die in toenemende mate de vestiging van nieuwe bedrijvigheid in de regio bepaalt.
Groningen Seaports heeft een begin gemaakt met de aanleg van een waterstofinfrastructuur in 2017 op het terrein van AkzoNobel. Het gaat hier om een zeer bijzondere kunststofleiding, ontworpen door eigen medewerkers. Uniek in de wereld van waterstof. Binnenkort kunnen de eerste bussen en auto’s er waterstof tanken. Andere toepassingen en vergroting van de infrastructuur zullen volgen. (Lees hierover het artikel elders op deze website)

Met het Project ZERO hoopt Groningen Seaports in 2030 samen met de diverse bedrijven in het havengebied een CO2 reductie van 49 procent te hebben bereikt om het stempel groene haven te kunnen dragen en hiermee een internationale voorlopers positie te behalen. Naast de aandacht voor de (groene) bedrijvigheid is er uiteraard ook aandacht voor het milieu. Zo zijn er in het kader van Eems Dollard 2050 natuurprojecten gestart als kleirijperij, Marconi en de dubbele dijk bij Holwierde.

Werkgelegenheid

Groningen Seaports hoopt de stijgende én succesvolle lijn in 2018 te kunnen doorzetten waarbij aandacht voor de werkgelegenheid een belangrijk speerpunt zal blijven. Gelet op alle ontwikkelingen is het daarbij vooral een uitdaging om over voldoende geschoold personeel te beschikken. Dat blijft een punt van zorg en daarom zal het havenbedrijf haar verantwoordelijkheid nemen en helpen bij het actief werven van jonge mensen voor werk en opleidingen in haar havens.

Groningen Seaports, de energiesector en industrie in de havens willen met het project ZERO de klimaatverandering een halt toeroepen. Samen zetten zij zich in om in 2050 nauwelijks nog CO2 uit te stoten.

Samen met industrie en belangenorganisaties stelt Groningen Seaports onder de naam Project ZERO het komende jaar een plan op om dit doel te halen. Met dit project willen havens en industrie duidelijk maken met welke projecten grote slagen kunnen worden gemaakt in CO2-reductie. Op de Klimaattop Noord Nederland op 9 november in Groningen vindt de start van dit project plaats met een ronde tafel bijeenkomst.