Om een veilige samenwerking tussen opdrachtgevers en -nemers te verbeteren en te ondersteunen, is vanuit het programma ‘Veiligheid Voorop’ een handreiking ‘Heldere afspraken’ ontwikkeld voor en door de bedrijven in de chemieketen en hun contractors. Het maken van duidelijke veiligheidsafspraken tussen ketenpartners staat hierin centraal.

Waar opdrachtgevers en opdrachtnemers samenwerken op dezelfde site aan hetzelfde project, is veiligheid nog wel eens een onderwerp waar anders over wordt gedacht. Het thema veiligheid wordt vaak niet expliciet met de ketenpartners besproken, er zijn verschillen in veiligheidscultuur of -gedrag of er is onvoldoende openheid en vertrouwen om elkaar hierop aan te spreken. ‘Er valt veel veiligheidswinst te behalen’, is de stellige overtuiging van Anton van Beek, President van Dow Benelux en lid van de adviesraad van VNO-NCW.

Vanaf de werkvloer

Het programma Veiligheid Voorop richt zich op het verder verbeteren van de veiligheidsprestaties bij BRZO-bedrijven in de chemieketen. Van Beek: ‘Veiligheid Voorop organiseerde onder andere regioworkshops rond het thema ‘Veiligheid in de keten’. Vanaf de werkvloer kwam het signaal dat er grote behoefte was aan heldere afspraken. Niet verwerkt in een document van zestig pagina’s, maar duidelijk, to-the-point en behapbaar.’
De handreiking ‘Heldere afspraken’ werd donderdag 11 mei 2017 gepresenteerd. ‘Het is de bedoeling dat we ons gaan committeren aan deze afspraken. Het streven is nul incidenten en daarvoor is ketenverantwoordelijkheid nodig.’ De uitgangspunten in de handreiking bieden hiervoor de benodigde handvatten. ‘Het gaat erom dat het onderwerp veiligheid op de agenda komt te staan. Daarnaast gaat het over gelijkwaardigheid en openheid. Verder willen we dat het melden en leren van incidenten en near misses wordt gestimuleerd en, heel belangrijk, dat tijdsdruk nooit een reden mag zijn voor het doen van concessies.’

Innoveren

De presentatie vond plaats bij Mourik Services. In maart 2016 heeft het team van Mourik Vlissingen de prestigieuze Contractor Award 2015 van Dow Chemical Terneuzen ontvangen voor beste veiligheidsprestatie. Als een symbool voor een goede samenwerking, vertrouwen en goede communicaties overhandigde Van Beek een estafettestokje aan John Barends, algemeen directeur van Mourik Services. Barends vertelde dat een (veiligheids)eis van Dow leidde tot een innovatie: ‘Dow deed als eerste opdrachtgever het handmatig reinigen in de ban. Dat leverde ons de nodige hoofdbrekens op. Maar dat we inderdaad kunnen reinigen zonder menselijke tussenkomst hebben we bewezen met de ontwikkeling van de Hydra, de eerste autonome inwendige bundelreiniger die met behulp van robotica automatische reiniging van warmtewisselaars mogelijk maakt. Aan de oude manier van reinigen met een kruipslang zaten allerlei gevaren, die gevaren hebben we nu geëlimineerd.’

Toekomstgericht

Barends is ervan overtuigd dat het verbeteren van de veiligheid en het verbeteren van de efficiency hand in hand gaan. ‘Wel moeten we daarbij gebruik maken van de mogelijkheden die moderne technieken ons bieden zoals het doen van inspecties en metingen met drones en praktijkgericht trainen middels augmented reality; om het laatste menselijk falen uit het systeem te halen, moet je het meemaken.’
Mourik heeft een eigen innovatie-afdeling, die onder andere samenwerkt met de TU Delft, met TNO en met iTanks. De medewerkers richtten zich voorheen op het oplossen van problemen maar omdat Mourik voorop wil lopen wordt de blik op de toekomst gericht. ‘Door vroeg in te stappen in nieuwe technieken kun je kansen zien voor de toekomst’, legt manager new product development Demian de Wit uit.

Van Beek is enthousiast over de innovatieve ideeën die Mourik Services ontwikkelt. ‘Ideeën om veiliger te werken, moeten ook vanuit de contractors komen. Dat waarderen wij niet alleen, dat verwachten wij ook van onze partners.’ Voor Mourik is de ‘Handreiking heldere afspraken’ tussen opdrachtgevers en opdrachtnemers een goede tool om de samenwerking nóg veiliger te maken.

Klik hier om de handreiking ‘Heldere afspraken’ te bekijken.

Veiligheid Voorop is een initiatief van VNO-NCW, de chemische industrie (VNCI), de petroleumindustrie (VNPI), de tankopslagbedrijven (VOTOB) en de handelaren in chemische producten (VHCP). Ook andere organisaties hebben zich aangesloten, zoals de brancheorganisaties van onderhoudsorganisaties (VOMI, NVDO en World Class Maintenance) en van verf- en drukinktbedrijven (VVVF).

De energie-intensieve bedrijven hebben met minister Kamp van Economische Zaken afspraken gemaakt over een extra energiebesparing van 9 petajoule. Volgens VNO-NCW-voorzitter Hans de Boer ‘geven deze afspraken de bedrijven de flexibiliteit en ruimte om te zorgen dat de doelen uit het Energieakkoord worden gehaald’. Kamp heeft donderdag een brief hierover naar de Tweede Kamer gestuurd.

De industriële bedrijven die vallen onder het Europese CO2-handelssysteem hebben individuele afspraken gemaakt die optellen tot 9 petajoule (gelijk aan gas en licht voor 135.000 huishoudens) in de periode tot 2020. Bedrijven kunnen onderling uitruilen wat te veel of te weinig besparen. Haalt een bedrijf zijn doelstelling niet, dan moet het een boete betalen. Het bedrag van de boete wordt vervolgens besteed aan het realiseren van energiebesparing.

De extra afspraken, die nodig zijn voor de uitvoering van het Energieakkoord, komen als aanvulling bovenop de afspraken in het MEE-convenant (Meerjarenafspraken Energie Efficiëntie). Volgens minister Kamp en Hans de Boer loopt de Nederlandse industrie dankzij de aanpak met convenanten internationaal voorop als het gaat om energiebesparing.