Volgens de Raad van State heeft de Provincie Zuid-Holland onvoldoende grond om chemiebedrijf Ducor een dwangsom van 15.000 euro per overtreding op te leggen. Volgens milieudienst DCMR zou Ducor te weinig actie hebben ondernomen tegen plastic zwerfkorrels, afkomstig van haar polypropeenfabriek in de Botlek. Volgens de rechter is echter onvoldoende aangetoond dat Ducor in overtreding is.

Oktober 2019 nagelde de Plastic Soup Foundation chemiebedrijf Ducor openlijk aan de schandpaal. Plastic korrels van de Ducor-fabriek in Rozenburg zwerven rond in nabijgelegen havens. Ze maakte het aanhangig bij milieudienst DCMR die met Ducor in gesprek ging.

Maatregelen

De producent van polypropeen pakte het probleem vanaf het begin proactief aan. De aanklacht was grotendeels terecht, stelde managing director Ann Geens van Ducor eerder in Petrochem. ‘Bij ons raakten ook korrels in de omgeving. En dat is niet goed. We hebben daarom vrijwel direct maatregelen getroffen. Niet meteen de meest ideale, maar we wilden de huidige en toekomstige uitstoot van korrels zo snel mogelijk stoppen. Zo hebben we roosters in putten geplaatst. Probleem daarvan is wel dat de putten bij hevige regenval overstromen. Inmiddels zijn we andere oplossingen aan het onderzoeken. Daarnaast hebben we ook op het gebied van transport en overslag tal van maatregelen genomen.’

Bij nader eigen onderzoek van Ducor bleek het probleem nog omvangrijker. Het bedrijf kwam niet alleen polypropeen (PP) tegen, maar ook polyetheenkorrels (PE). ‘Die kunnen niet van ons of transporteerders van PP zijn. PP en PE zit vaak meer aan de oppervlakte omdat ze lichter zijn dan andere kunststoffen. PE kwamen we vooral tegen bij de silo’s aan de Mannheimweg en dat is historische vervuiling. Andere plastics hebben een andere dichtheid en die drijven niet.’ Ook bleek dat veel plastickorrels er al decennia lagen. In dit geval werd Ducor aangepakt, maar het hadden net zo goed andere bedrijven kunnen zijn. Om dit aan te pakken, stelde Ann Geens een bredere samenwerking voor.

Geen terugkoppeling

Zelf gaf het chemiebedrijf al het goede voorbeeld. Zo voerde het samen met Hebo Maritiemservice in april een schoonmaakactie uit in de nabijgelegen Londonhaven. Daar troffen ze niet alleen een grote variatie aan rondzwervende plastic korrels aan. Ze haalden ook meer dan vier maal zoveel grof afval van de oevers. Het afvalprobleem in de Rotterdamse haven lijkt dus groter en breder dan op het eerste oog leek. Dat onderstreepte nogmaals het belang van een brede coalitie.

Ducor meende goede stappen te zetten. Toch bleef de dwangsom van de provincie en de uitvoerende dienst DCMR boven het bedrijf hangen. Ducor was daar ontstemd over. Geens in april: ‘Twee keer heeft de DCMR in een periode van zes weken informatie bij ons kunnen ophalen. Maar ze hebben ons geen vraag gesteld.’ De Plastic Soup Foundation kreeg dus geen terugkoppeling. DCMR stelde Ducor in gebreke, terwijl ze zelf volgens Geens nog geen onderzoek heeft gedaan. ‘Sterker nog, er is nog nooit een procesverbaal opgemaakt.’

Raad van State heeft afgelopen week Ducor in het gelijk gesteld en veroordeelde de provincie bovendien tot de proceskosten. Daarmee is de kous echter nog niet af. De rechter heeft de handhaving alleen opgeschort, met het advies aan de provincie om met Ducor in gesprek te gaan.

Geens is blij met de uitspraak. ‘Het feit dat het hoogste rechtscollege in Nederland zo een duidelijk oordeel geeft, is voor ons een steun in de rug. Als de provincie daadwerkelijk met ons in gesprek gaat, dan zal de Raad van State vermoedelijk geen definitieve uitspraak doen. Indien niet zal ergens eind augustus de uitspraak volgen. De discussie ging tijdens de zitting ook over samenwerking zoeken en communiceren en oplossingen uitwerken.’ Dat is voor Geens een duidelijk signaal dat Ducor de juiste weg heeft ingeslagen.

Bij een schoonmaakactie in de Londonhaven in Rotterdam troffen Hebo en chemiebedrijf Ducor afgelopen week niet alleen een grote variatie aan rondzwervende plastic korrels aan. Ze haalden ook meer dan vier maal zoveel grof afval van de oevers. Het afvalprobleem in de Rotterdamse haven lijkt dus groter en breder dan op het eerste oog leek. 

Hebo Maritiemservice voerde de schoonmaakactie uit samen met een team van Ducor Petrochemicals, in opdracht van het Havenbedrijf Rotterdam. De actie is een vervolg op de maatregelen die eerder zijn genomen. Als proactief antwoord op acties van de Plastic Soup Foundation, die het probleem van zwerfkorrels in de Rotterdamse haven vorig jaar aanhangig maakte. In eerste instantie werd Ducor als boosdoener aangewezen.

Grote variatie

Het chemiebedrijf ging echter niet in verweer, maar stak hand in eigen boezem. Naar aanleiding van de ophef heeft Ducor wel actie ondernomen. Zo heeft het bedrijf de afgelopen maanden op haar eigen terrein verdere maatregelen getroffen om te voorkomen dat plastic korrels in het milieu terechtkomen. Ducor had al geruime tijd daarvoor een plan van aanpak opgesteld en maatregelen getroffen.

Ducor ging ook op onderzoek uit.  Daarbij kwam ze tot de conclusie dat er veel meer plastic korrels in de havens liggen. En ook een grote variatie, die niet alleen van Ducor afkomstig kan zijn.

Zeventien big bags grof afval

Verder roept het bedrijf op tot gezamenlijke actie om de historische uitstoot van korrels aan te pakken. Want de oevers in de havens liggen er vol mee. Zie ook een recent interview met directeur Ann Geens.

Om het goede voorbeeld te geven begonnen Havenbedrijf Rotterdam, Ducor en Hebo een proef  met de schoonmaak van de Londonhaven, op steenworp afstand van het chemiebedrijf. Bij de schoonmaakactie maakte Hebo gebruik van twee speciale afzuigunits op een van haar schepen. Deze afzuigunits hebben tussen de stenen op de oevers van de Londonhaven aangespoelde plastic korrels opgezogen. Daarnaast werkte een team van Ducor op de oevers van de Londonhaven aan de handmatige verwijdering van het aangespoelde grof afval.

Het resultaat is dat het grootste gedeelte van het afval is opgeruimd. In totaal verzamelden de initiatiefnemers zeventien big bags met grof afval en vier big bags met plastic korrels. De opgezogen plastic korrels zijn van meerdere soorten plastic gemaakt, waaronder PP, PE, gekleurde PE korrels, PMA en PVC. Op verschillende plaatsen zijn monsters van de plastic korrels genomen voor een verdere analyse in opdracht van Ducor.

Evalueren

Hebo en Ducor troffen dus ook veel grof afval aan. Denk aan touw, plastic zakken, tie-wraps, wikkels van containers, beschermingsmiddelen en voedselverpakkingen. Het werk met de afzuigunits werd bemoeilijkt. Ze raakten door het grof afval regelmatig verstopt.

De komende tijd gaan  Ducor, Hebo en het Havenbedrijf Rotterdam de schoonmaakactie uitvoerig evalueren.