Soms is de 41.543 km² die Nederland groot is, te klein. Dan kijken bedrijven over de grenzen naar internationale kansen en mogelijkheden. Naar Iran bijvoorbeeld waar zich de grootste gasreserves ter wereld bevinden of naar Zuid-Afrika, dat behoort tot de grootste goud-, platina- en steenkoolproducenten ter wereld. In 2015 zijn in de territoriale wateren van Senegal grote olie- en gasreserves ontdekt. Interessant! Maar hoe kunnen Nederlandse bedrijven hier de vruchten van plukken?

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) stimuleert Nederlandse ondernemers bij duurzaam, agrarisch, innovatief en internationaal ondernemen om op die manier hun kansen te vergroten en de (internationale) positie te versterken. Dit doet zij onder andere door het geven van adviezen, het ondersteunen van initiatieven door (financiële) regelingen en door het organiseren van netwerkbijeenkomsten en internationale handelsmissies.

In mei van dit jaar ging een handelsmissie van vijftien Nederlandse bedrijven naar Senegal, speciaal voor de maritieme en de olie- en gassector. Senegal zit stevig in de lift. In de afgelopen twee jaar vertoonde het land een economische groei van boven de 6,5 procent en de vooruitzichten voor de komende jaren zijn nog beter. Er zijn grote olie- en gasreserves ontdekt in de territoriale wateren en in het grensgebied van Mauritanië en er zijn plannen om één of meer grotere havens net buiten de hoofdstad Dakar aan te leggen. De Nederlandse ambassade vond het de hoogste tijd om dit kenbaar te maken aan de Nederlandse industrie.

Economische kansen

‘Als ambassadeur behartig ik de belangen van Nederland in deze regio’, vertelt Theo Peters. ‘Senegal heeft veel te bieden. Wat hier in de maritieme en offshore olie- en gassector gebeurt, is zeer interessant. Wij willen Nederlandse bedrijven zo goed mogelijk informeren en positioneren zodat ze maximaal kunnen profiteren van de kansen hier. Daarnaast willen wij Senegal helpen om de risico’s op het gebied van milieu, sociaaleconomische omstandigheden, visserij en transparantie op te vangen.’ Het winnen van de offshore gas en olie van een pas ontdekt olieveld in de oceaan kan immers ook negatieve gevolgen hebben voor bijvoorbeeld milieu of de visserij. ‘Ze moeten hier in Senegal nog een heleboel zaken gaan regelen en het is belangrijk dat ze rekening houden met alle belangen. Iedereen moet het gevoel hebben er beter van te worden, ieder wil zijn zegje doen en tegelijkertijd moet er een helder regulatoir framework komen waarmee de industrie goed uit de voeten kan. Senegal moet een beetje gaan polderen, zeg maar. Wij denken dat onze Nederlandse ervaring daarbij behulpzaam kan zijn en ik zie ook dat de Senegalese overheid daar benieuwd naar is.’

Peters legt uit dat het in Senegal helpt als bedrijven samen met een overheidsinstantie binnen komen. Dat geldt ook voor landen in Azië, zoals China en Japan. ‘Het opent deuren die anders mogelijk gesloten blijven.’

Ook de Franse en Britse ambassades hebben dergelijke missies georganiseerd, maar op dit vlak heeft Nederland wellicht een streepje voor. ‘Feit is dat Nederland over uitstekende en vaak unieke expertise beschikt op het gebied van olie, gas en offshore. Met de Rotterdamse haven hebben wij de vierde grootste haven ter wereld in huis en ze zijn ook geïnteresseerd in hoe Amsterdam haar haven heeft herontwikkeld. Nederland heeft Senegal veel te bieden.’

Niet alleen Senegal is ‘upcoming’ voor de olie- en gasindustrie. Eerder dit jaar hebben vijf toeleveranciers in de olie- en gasindustrie, onder aanvoering van FME-exportplatform Dutch Energy Solutions, een ‘Partners for International Business’ (PIB) samenwerkingsverband ondertekend met de RVO. Iran wil de komende decennia voor zo’n tweehonderd miljard dollar investeren in hun olie- en gasindustrie en voor de Nederlandse toeleveranciers in de olie- en gasindustrie betekent dit dat er kansen liggen.

handelsmissie-senegal-groepsfoto

Cultuurverschillen

Tijdens de voorbereidingen van de handelsmissie hield de RVO intakegesprekken om per deelnemer in te kunnen zoomen op bedrijfsspecifieke kansen. Ook werden gedragsregels die bij de zakencultuur van Senegal horen, doorgenomen. Zo is het bijvoorbeeld goed om te weten dat Senegalezen bij onderhandelingen conflictsituaties zo veel mogelijk vermijden en dat het uitoefenen van druk hierbij geen enkel effect heeft. En wanneer een ondernemer echt zaken wil gaan doen in Senegal, dan doet hij er goed aan een persoonlijke band op te bouwen. Een ondernemer die de namen van de kinderen heeft onthouden en hier belangstellend naar vraagt, heeft direct een streepje voor.

Zo heeft ieder land haar eigen zakencultuur. Nederlanders kunnen zeer direct zijn en deze karaktereigenschap wordt bijvoorbeeld in China niet altijd gewaardeerd. Daar doet een ondernemer er goed aan om uitvoerig te investeren in de relatie, door bij wijze van spreken eerst drie keer mee te gaan naar de karaokebar. Maar ook dichtbij huis zijn er verschillen. Wanneer een Brit een voorstel als ‘interesting’ beoordeelt, bedoelt hij meestal ‘wat een bizar slecht idee’. En in Duitsland moet je vooral niet tutoyeren of te laat op de afspraak komen. Onder het mom van ‘de eerste indruk kun je maar één keer maken’, is het goed om van deze (zakelijke) gebruiken op de hoogte te zijn.

Nederlanders staan niet alleen bekend als ‘direct’ maar ook als betrouwbaar en als een land dat staat voor kwaliteit. Peters: ‘Men weet dat het niet goedkoop is, maar daar staat dan ook een goede kwaliteit tegenover. En op Nederlanders kan men bouwen, afspraak is afspraak. En dat is heel wat waard.’

Offshore

Maarten Meeder nam deel aan de handelsmissie namens Van Oord, een Nederlandse baggermaatschappij gespecialiseerd in de aanleg en het onderhoud van havens en vaarwegen, het beschermen van kusten en oevers en offshore werkzaamheden. ‘In Senegal wordt een hub gebouwd voor het laden en lossen van schepen. Daar willen wij letterlijk en figuurlijk een steentje aan bijdragen. Ook het feit dat de huidige haven van Dakar aan zijn grenzen zit en dat wordt gekeken of twintig kilometer buiten de stad een nieuwe haven kan worden gebouwd, vinden we interessant.’ Meeder is enthousiast over de missie. ‘De ambassade introduceerde ons bij ministeries en bij ondernemers die hoog in de boom zitten. Er was een goed programma opgesteld waar alle ruimte was om kennis te maken met mensen die zeer nauw betrokken zijn bij de projecten waar we mogelijk op kunnen aanhaken.’

Concreet heeft deze handelsmissie ertoe geleid dat Van Oord mee doet aan het pre-kwalificatieproces. De aanleg van een nieuwe haven is overigens een zeer omvangrijk en kostbaar project. Meeder: ‘Mogelijk wordt daar een consortium voor opgericht of wordt dit opgepakt in een joint venture verband, daar valt nog niets over te zeggen. Maar het is fijn dat we in beeld zijn.’

Commitment

Ook collega-baggermaatschappij Boskalis was een van de participanten. Bruno Fresel spreekt ook zijn waardering uit over deze missie. ‘De ambassade heeft de juiste mensen aan tafel gekregen. Een goede mix vanuit overheid en de private sector plus diverse bedrijven uit de olie, gas en maritieme sector.’ Volgens hem is de sterke commitment van de Nederlandse ambassade hier een belangrijke sleutel tot het succes.

Natuurlijk is ambassadeur Theo Peters blij met deze complimenten. ‘Goed om te horen dat het de bedrijven ook echt waardevolle contacten heeft opgeleverd. Daar doen we het voor. Ik zie het als onze kernrol om bedrijven te informeren, deuren te openen en partijen bij elkaar te brengen. Ook al horen we achteraf niet altijd precies wat er uitkomt.’ Maar het is niet zo dat de ambassade achterover leunt zodra iedereen weer voet op Nederlandse bodem heeft gezet. ‘We blijven betrokken en beschikbaar bij een vervolgbezoek.’

Ook is de ambassade druk bezig met het organiseren van een vervolgmissie van belangrijke besluitnemers vanuit Senegal naar Nederland. ‘Vanaf 9 oktober brengen we de belangrijkste sleutelfiguren van de Senegalese overheid op het gebied van olie en gas naar Nederland, inclusief de adviseur van President Macky Sall en de directeur-generaal van het Staatsoliebedrijf Petrosen. We willen hen laten zien wat Nederland in technische zin te bieden heeft. En we geven inzage in wat Nederland gedaan heeft met het gas, hoe we onze instituties en het regulatoire framework geregeld hebben en wat we nu wellicht anders zouden doen.’

Internationale handelsmissies

De RVO organiseert met enige regelmaat internationale handelsmissies en netwerkmogelijkheden voor de Nederlandse industrie. De komende maanden staan onder andere de volgende events op de agenda:

13 t/m 15 september – Innovatiemissie industriële elektrificatie en Power-to-X, Noordrijn-Westfalen. Bedoeld voor bedrijven in de procesindustrie met interesse in indus-
triële elektrificatie of de omzetting van elektriciteit in andere vormen van energie of producten.

10 en 11 oktober – Internationale matchmaking tijdens Offshore Energy 2017 te Amsterdam. Voor bedrijven die op zoek zijn naar potentiële internationale samenwerkingspartners op het gebied van offshore energy (olie, gas en wind op zee).

23 t/m 25 oktober – Jaarlijkse missie energiesector naar Internationale Financiële Instellingen in Washington DC. Voor consultants, leveranciers of producenten van energieapparatuur en voor bedrijven die willen investeren in energieprojecten in ontwikkelingslanden.

26 t/m 30 november – Economische missie naar Zuid-Afrika. Voor bedrijven in water- en technologie-georiënteerde producten, diensten en oplossingen. Deze missie biedt deelnemers de gelegenheid aan te sluiten bij de bredere thematiek van clean oceans, sustainability en de circulaire economie.

Kijk voor meer informatie op www.rvo.nl