Ook in de chemische industrie zet corona de dagelijkse praktijk stevig op zijn kop. Zeker op het gebied van onderhoudsstops. CEO Marc Dassen van Sitech: ‘Een turnaround is al topsport. Daar bovenop moeten we nu veel extra maatregelen nemen.’ Wellicht dat de extreme omstandigheden innovatieve ontwikkelingen kunnen versnellen. ‘De mogelijkheden van predictive maintenance, digitalisering, online training en meer worden nu zeer actueel.’

Er zit hoorbaar emotie in zijn stem en tegelijkertijd ook focus. Het interview met Marc Dassen, CEO van Sitech, is telefonisch. Anders dan normaal. Maar het coronavirus en de maatregelen die worden getroffen, zetten alles op zijn kop. Aanvankelijk was het interview ook een dag eerder gepland, maar een spoedoverleg over onderhoudsstops ging uiteraard voor. Het gaat ons allemaal niet in de kouwe kleren zitten. Ook Marc Dassen niet.

Wat er uit het overleg van een dag eerder is gekomen, kan Dassen niet één op één vertellen aan een journalist. Begrijpelijk natuurlijk. Duidelijk is wel dat er met man en macht aan wordt gewerkt om de fabrieken die momenteel op Chemelot voor groot onderhoud stil liggen, weer op tijd en in de beste staat in productie te krijgen. Met name die van Borealis Plastomers. Het bedrijf produceert voor onder andere medische toepassingen. Toepassingen die in deze bijzondere tijd heel erg nodig zijn.

Wikken en wegen

De chemische industrie is sowieso aangemerkt als vitaal en alleen dat al is een verantwoordelijkheid op zich. Een verantwoordelijkheid die nu ook extra zwaar op de schouders van alle betrokkenen rust. Dassen: ‘De omstandigheden waarin het werk nu moet gebeuren zijn heel anders, veel zwaarder. Sowieso is een turnaround al topsport. Daar bovenop moeten we nu veel extra maatregelen nemen. Zo werken we in gesplitste ploegen, zodat in geval van een besmetting niet een hele ploeg in quarantaine hoeft. En vergeet ook niet dat tijdens een onderhoudsstop veel meer mensen dan normaal in een fabriek aan het werk zijn. Die moeten allemaal de nodige afstand van elkaar bewaren.’

De maatregelen kosten extra tijd en ook veel meer geld. ‘De omstandigheden zijn verre van ideaal. Tegelijkertijd ben ik zeer onder de indruk van onze mensen. Geen wanklank, geen gemopper. Ze hebben volledige focus op het werk dat moet gebeuren, onder bijzondere omstandigheden.’

Wat met de geplande stops gaat gebeuren, was op het moment van interview nog niet duidelijk. Zo staat een grote turnaround bij de kunstmestfabriek op Chemelot op het punt van beginnen. Dassen: ‘Vanaf april staan maar liefst drie grote stops van verschillende asset owners achter elkaar gepland op Chemelot.’ Net als in andere clusters wikken en wegen bedrijven of stops kunnen worden uitgesteld. Zo is in Rotterdam de stop van de raffinaderij van Gunvor inmiddels uitgesteld. En ook op Chemelot zien bedrijven dat als een serieuze optie.

DNA van asset owner

Uitstel heeft nogal wat consequenties. Zo zijn de onderhoudsstops op Chemelot nauwkeurig gepland, omdat de fabrieken gebruikmaken van elkaars producten en reststromen. En ook kan er slim worden omgegaan met de schaarste aan technici. Daarin speelt Sitech een belangrijke rol. Het bedrijf heeft de regie over een groot deel van de onderhoudsstops op het chemiepark. Je zou kunnen zeggen dat het bedrijf daar van stop naar stop gaat.

Marc Dassen (Sitech): ‘Ik ben zeer onder de indruk van onze mensen. Geen wanklank, geen gemopper.’

Die positie komt voort uit de bijzondere historie van het chemiecluster. Aan het begin van deze eeuw waren nagenoeg alle installaties op het chemiepark in Limburg nog in handen van DSM. In de afgelopen twee decennia is dat rigoureus veranderd. Eerst kocht het Saoedische Sabic een aanmerkelijk deel van de basischemische productie en stelde nog zelf haar eigen onderhoudsafdeling samen. Echter in 2008 plaatste DSM, met in het achterhoofd dat nog meer fabrieken in de verkoop gingen, al haar overgebleven onderhoudsafdelingen in een apart bedrijf: Sitech. Om blijvend te kunnen profiteren van de onderlinge synergie.

digitalisering

En inderdaad. Het bedrijf bleef fabrieken verkopen op haar chemiepark bij Geleen, dat bovendien werd omgedoopt in Chemelot. Nieuwe eigenaren Anqore, Fibrant, OCI Nitrogen, Arlanxeo en Borealis kregen ook aandelen in Sitech. Inmiddels is DSM van de zes eigenaren de kleinste producent op het chemiepark, met twee relatief bescheiden fabrieken.

Asset Health Centre

Doordat Sitech voortkomt uit onderhoudsafdelingen, denkt het bedrijf heel sterk vanuit het gezichtspunt van een productiebedrijf, stelt Dassen. ‘Normaal gesproken worden stops gecoördineerd vanuit de productiebedrijven zelf, vaak samen met een klassieke EPC-contractor. Voor de bedrijven op Chemelot, behalve voor Sabic, doet Sitech dat. Dat kan ook omdat we heel dicht op hun processen zitten. We denken vanuit het DNA van de asset owner.’

Naast hoofdverantwoordelijke voor onderhoudsactiviteiten ontwikkelde Sitech zich de afgelopen jaren ook als technologiepartner voor productiebedrijven. Zo is het bedrijf inmiddels een van de koplopers in Nederland op het gebied van digitalisering van de procesindustrie. Zo opende Sitech in 2016 als eerste in Europa een asset health centre voor de procesindustrie. In het centrum op Chemelot verzamelt en monitort Sitech data van de installaties van haar eigenaren en ook van andere klanten. Door centrale monitoring van deze installaties kan het centrum trends analyseren die informatie geven over de conditie van de fabrieken en de afzonderlijke onderdelen. Die informatie stelt Sitech vervolgens in staat tijdig in actie te komen. Op die manier kunnen veel defecten – en dus tijdverlies door storingen – worden voorkomen.

Soepeler

Wellicht kunnen Sitech en haar partners onder de huidige extreme omstandigheden profiteren van de stappen die ze de afgelopen jaren op dit gebied hebben gezet. Bijvoorbeeld bij het flexibiliseren en beter voorbereiden van het onderhoud en het mogelijk uitstellen van stops. Belangrijk is dan dat de integriteit van de installaties nauwkeurig wordt gevolgd.

Dassen: ‘De mogelijkheden van predictive maintenance, digitalisering, online training en meer worden nu zeer actueel. Tot nu toe hebben bedrijven altijd redenen gehad om niet met nieuwe mogelijkheden van digitalisering aan de slag te gaan. Vaak vanuit een defensieve houding. Digitalisering wordt vaak als concurrent gezien van business as usual. Maar het zou me niet verbazen als de huidige coronacrisis alles op dit vlak in een stroomversnelling brengt. Kijk bijvoorbeeld alleen al hoe in het zakelijk leven Microsoft Teams een enorme vlucht heeft genomen. Vóór het dringende advies van de overheid onlangs om meer thuis te werken, had ik nog nooit van deze app gehoord. Terwijl het al heel lang beschikbaar is. Vanaf nu gaan we Teams blijven gebruiken, ook als de maatregelen weer soepeler worden.’

Vergunning

Vlak voordat Nederland in een zachte lockdown ging, haalde Sitech nog het nieuws met een nieuwe aanvraag bij het Waterschap Limburg voor een lozingsvergunning. Het bedrijf is ook nog eens de beheerder van de waterzuiveringsinstallatie op Chemelot. Het ontvangt de afvalwaterstromen van de productiebedrijven om deze te zuiveren voordat er op de Maas wordt geloosd. In september ontstond commotie over die aanvraag, omdat Sitech er niet in was geslaagd een nieuwe vergunningaanvraag op tijd rond te krijgen. Uiteindelijk werd de oude vergunning verlengd en kreeg Sitech tot 17 maart de tijd de aanvraag alsnog in orde te maken. Dat is dus gelukt.

Hoewel het een moeizaam traject was, is Dassen trots op de uitkomst. De vergunningaanvraag is veel uitgebreider dan voorheen, stelt hij. Het is zelfs een van de meest complexe in zijn soort in Europa. Voor de nieuwe vergunning moest voor elk stofje een aparte norm worden vastgesteld, om nu en in de toekomst natuur en drinkwaterwinning niet in gevaar te brengen. De nieuwe vergunning bevat 627 stoffen, waarvan voor zo’n vierhonderd nog nooit normen zijn vastgesteld.

Zeer strenge normen

Daarmee lijkt Sitech ook op dit vlak het voortouw te nemen. Een indrukwekkende inhaalslag, want vijf jaar geleden zat het bedrijf in het beklaagdenbankje. In 2015 zijn waterleidingbedrijven enige tijd gestopt met het innemen van drinkwater uit de Maas. Er zat toen te veel pyrazool in het water. De stof kwam via de waterzuivering van Sitech in de rivier terecht.

tekst gaat verder onder de afbeelding

digitalisering

‘Tot nu toe hebben bedrijven altijd redenen gehad om niet met digitalisering aan de slag te gaan. Vaak vanuit een defensieve houding.’

Met de vergunning zijn enkele miljoenen euro’s gemoeid, vertelde Dassen onlangs aan 1Limburg. ‘De vergunningaanvraag telt duizenden pagina’s. We lopen in de strenge normering voorop ten opzichte van anderen. Dat komt ook omdat er veel minder water door de Maas stroomt dan bijvoorbeeld de Rijn. Onze vergunning is gebaseerd op de laagste waterstand, dat betekent dat we aan zeer strenge normen moeten voldoen.’

Kritische massa

Dassen verwacht dat ook andere chemiebedrijven en -clusters wat kunnen opsteken van het resultaat op dit gebied. Ook zij zullen met strengere regels worden geconfronteerd. Sowieso staat Sitech open voor opdrachten buiten Chemelot. ‘Graag breiden we onze dienstverlening uit naar andere clusters. Dat gebeurt al, deels via onze moederbedrijven.’

De zes eigenaren hebben er ook geen problemen mee dat Sitech andere bedrijven helpt om hun activiteiten te verbeteren. Op het gebied van services, maar ook bijvoorbeeld vanuit het Asset Health Centre. Op het gebied van digitalisering levert samenwerking ook intrinsieke voordelen op. Hoe meer bruikbare informatie over tal van installatieonderdelen kan worden verzameld, hoe nauwkeuriger de voorspellingen worden. ‘Opdrachten buiten Chemelot helpen ons aan kritische massa. Ook op financieel gebied. Voor onze eigenaren is dat alleen maar aantrekkelijk natuurlijk. Daardoor blijven onze diensten betaalbaar.’