Vandaag debatteert de Europese Commissie over het voorstel om de gasconsumptie met vijftien procent terug te draaien. Volgens ingewijden is de kans groot dat het voorstel wordt aangenomen. Ook de industrie moet naar alternatieve bronnen of energiebesparingsmogelijkheden zoeken. Ook al is de besparing nóg geen verplichting.
De Russische invasie van Oekraïne heeft grote gevolgen voor de Europese gasvoorziening. Hoewel Rusland de North Stream pijpleiding weer in gebruik nam, verwacht men dat Moskou de gaslevering inzet als pressiemiddel. Inmiddels heeft bijna de helft van de Europese lidstaten al te maken met verminderde leveringen. De commissie wil nu maatregelen nemen om zowel het risico als de kosten voor Europa bij een verdere of volledige onderbreking van de gaslevering te beperken.
Daarom stelt de Commissie een nieuw Europees plan voor om de vraag naar gas tot volgend voorjaar met vijftien procent te verminderen. Alle consumenten, overheidsdiensten, huishoudens, eigenaars van openbare gebouwen, elektriciteitsleveranciers en de industrie moeten maatregelen nemen om gas te besparen. De Commissie zal ook sneller werk maken van de diversificatie van de voorziening. Met inbegrip van de gezamenlijke aankoop van gas.
Verplichting
De Commissie stelt een nieuwe verordening in waarbij alle lidstaten een doelstelling krijgen om de vraag naar gas tussen 1 augustus 2022 en 31 maart 2023 met vijftien procent te verminderen. De nieuwe verordening zou de Commissie ook de mogelijkheid geven om een EU-alarm voor de voorzieningszekerheid af te kondigen. In dat geval zou de besparing verplicht worden. De EU kan dit alarm activeren als er een aanzienlijk risico bestaat van een ernstig gastekort of een uitzonderlijk hoge gasvraag.
Alternatieve routes
Om de lidstaten te helpen, nam de Commissie ook een Europees plan aan ter vermindering van de gasvraag. Daarin staan maatregelen, beginselen en criteria voor een gecoördineerde vraagvermindering. Het plan helpt de lidstaten gas te vervangen door andere brandstoffen en ondersteunt energiebesparing in alle sectoren. Het plan moet vooral de voorziening veiligstellen van huishoudens en essentiële gebruikers zoals ziekenhuizen. Maar ook de Commissie ziet ook bepaalde industrieën van doorslaggevend belang voor de levering van essentiële producten.
Kernenergie en steenkool
Volgens de Commissie is een breed scala van maatregelen beschikbaar om de vraag naar gas te verminderen. Lidstaten moeten alle mogelijkheden voor brandstofsubstitutie, niet-verplichte besparingsregelingen en alternatieve energiebronnen uitputten. Pas als dit niet voldoende is, komen de verplichtingen in beeld.
De Commissie kiest ook voor voorrang aan hernieuwbare energiebronnen of schonere, minder koolstofintensieve of vervuilende opties. Overschakelen op steenkool, olie of kernenergie kan echter noodzakelijk zijn als tijdelijke maatregel, zolang daarbij een koolstofblokkering op lange termijn wordt vermeden.
Warmte en koude
Een andere belangrijke pijler van energiebesparing is de vermindering van verwarming en koeling. De Commissie dringt er bij alle lidstaten op aan bewustmakingscampagnes op te zetten om de beperking van verwarming en koeling op grote schaal te bevorderen.