Voor een volle zaal presenteerde schaduwpremier Jeroen van Woerden tijdens Deltavisie het schaduwkabinet en haar ideeën aan de industrie. De chemie staat volgens Van Woerden voor uitdagingen: personeel vergrijst, installaties verouderen en daarnaast moet ze zich steeds meer verantwoorden op het gebied van veiligheid en milieu. Toch heeft de chemie ook kansen: de opkomst van biochemie en de behoefte aan nieuwe producten en materialen. Na een goed debat is zeker dat de industrie een focus wil op CO2-reductie, hergebruik van materialen, veiligheid en onderwijs.

Dit alles vereist veel van de industrie volgens Van Woerden. ‘Innovatie in de chemie zal een impuls geven aan de economische activiteiten en het biedt oplossingen voor andere sectoren in onze samenleving. Wij willen randvoorwaarden opstellen waardoor de industrie innovativiteit tot een maximum drijft.’

‘Er is behoefte aan duidelijkheid’, zegt schaduwminister van Economische Zaken Gert Jan de Geus (OCI Nitrogen). ‘Dat heeft de industrie gemist. Er moet voor één punt op de horizon worden gekozen. Daarom vind ik dat op het gebied van energie en milieu alleen op CO2-reductie moet worden gestuurd. De rest is hooguit afgeleid.’

Investeringsfonds

Schaduwminister van Klimaat en Energie Gerrit-Jan van de Pol (GMB) wil in dat kader dat er een prijs op CO2 komt. Producten die volledig fossiel worden gemaakt, krijgen een hoger btw-tarief dan producten die dat niet zijn. ‘En bedrijven die kunnen aantonen dat ze klimaatmaatregels hebben genomen, krijgen een lager vennootschapstarief. Daarnaast moeten er subsidies en een investeringsfonds komen voor investeringen in bijvoorbeeld warmtepompen, CCS en elektrificatie.’

Eenduidig toezicht

Voor een goed investeringsklimaat is volledige safety commitment van de industrie essentieel volgens schaduwminister van Sociale Zaken Sandra de Bont (Votob). ‘Bedrijven, overheid en kennisinstellingen moeten samenwerken op het gebied van veiligheid. Bedrijven die veel informatie delen, worden beloond met minder en effectiever toezicht.’ De Bont pleit ook voor één toezichthouder voor BRZO-bedrijven met één besluitvormend ministerie, zodat bedrijven met eenduidig toezicht worden geconfronteerd.

Om een duurzame toekomst ook echt voor elkaar te krijgen moeten mbo’s, hbo’s en universiteiten nu hun onderwijs en onderzoeksprogramma’s drastisch omgooien om over tien jaar werknemers te leveren die goed passen bij wat de enorm veranderende industrie dan nodig heeft. Na het debat voegt schaduwminister van Innovatie Onderwijs en Wetenschap Marco Waas (AkzoNobel) daaraan toe dat iedereen levenslang moet leren.

Bij de formatie van een nieuw Nederlands kabinet zullen veel onderwerpen een rol spelen. Veiligheid en integratie, vergrijzing, Europa, immigratie, we hebben deze onderwerpen allemaal de laatste tijd voorbij horen komen. Met een beetje geluk zal ook het klimaat de nodige focus krijgen. Het bedrijfsleven krijgt ook wel wat aandacht, maar dan gaat het vooral over de belastingdruk voor het mkb en de ontduiking van multinationals. Het is allemaal wat eenzijdig misschien.

Zand in de raderen

Wat ik vooral mis is echte aandacht voor de motor van de economie: de industrie. Ik snap het ook wel een beetje. Voor de gemiddelde kiezer staat de industrie niet midden in zijn of haar belevingswereld, of hij of zij moet er net naast wonen. Dus het is geen onderwerp waar politieke partijen veel stemmen mee konden scoren. Dat de rol van de industrie groot kan zijn bij bijvoorbeeld het verwezenlijken van het Energieakkoord of de klimaatdoelstellingen van Parijs; het lijkt een non-issue bij de formatie. Dat de industrie ook oplossingen kan bieden met lichtere en sterkere materialen voor bijvoorbeeld energiezuinigere auto’s, grotere windmolens, efficiëntere zonnecellen, betere bouw- en isolatiematerialen, het lijkt allemaal nauwelijks interessant. En wat als er straks te weinig technisch geschoold personeel is? Als daardoor de industrie een knauw krijgt, komt er ook zand in de raderen van de Nederlandse economie.

Financiële prikkels

Natuurlijk, er zijn al veel initiatieven, zoals het Topsectoren
beleid, regionale industrieagenda’s en bijvoorbeeld onderwijs
impulsen. Maar de inzet van een nieuwe regering zal de industrie niet gauw worden. Zoals bijvoorbeeld wel is gebeurd in Vlaanderen. Het verdwijnen van Opel uit België heeft enkele jaren geleden daar de noodklok doen luiden. Deze urgente omstandigheid heeft de Vlaamse regering toen aangegrepen om met een duidelijk industriebeleid te komen. Ik heb de voormalige premier van Vlaanderen daar ruim twee jaar geleden uitgebreid over mogen interviewen. Inmiddels is wel duidelijk dat het goed gaat met de investeringen, met name in de Antwerpse haven. Daar is zeker sprake van een causaal verband. Te meer ook omdat het beleid wordt ondersteund door interessante financiële prikkels.
Alternatief geluid
Dat er helemaal geen aandacht is in de Nederlandse landelijke politiek voor de industrie is natuurlijk ook niet waar. Vorige maand kon Kamerlid Stientje van Veldhoven in Petrochem een aardig beeld schetsen van de industrie. En de oproep van VNO om een nationale investeringsbank op te richten, die leningen verstrekt om bijvoorbeeld energiebesparende maatregelen te financieren, ondersteunt ze ook van harte.
In deze Petrochem herhaalt ook topman Gert Jan de Geus zijn eerdere oproep om tot een investeringsbank te komen die achtergestelde leningen verstrekt. Hij doet dat in het kader van ‘Het Schaduwkabinet van de industrie’. Hij is een van de kandidaten om een post in te nemen in dit schaduwkabinet, een initiatief van het Petrochem platform en Plant Manager of the Year 2016 Jeroen van Woerden.
Vanaf dit nummer van Petrochem gaan we vijftien tot twintig kandidaten interviewen over welke beslissingen ze als eerste zouden nemen, zouden ze een ministerpost mogen bekleden. Samen met schaduwpremier Van Woerden stellen we dan een kernkabinet van de industrie samen dat tijdens ons jaarcongres Deltavisie op 8 juni een aantal beleidsvoorstellen presenteert. Dus zet maar vast in uw agenda: op 8 juni kun u mee debatteren. Misschien dat we een stevig alternatief geluid kunnen laten horen, om de politiek toch een handje te helpen.

Save the date!

8 juni 2017 | Innovatiekracht, Spijkenisse
Deltavisie 2017: Eigenaarschap

Reageren? Via de mail: wim@industrielinqs.nl
of via Twitter : @wimraaijen