whitepaper

Chemical leasing: efficiënt gebruik van chemicaliën

Publicatie

5 mei 2017

Auteur

Laura van der Linde

Categorie

Petrochem

Soort

whitepaper

Tags

chemical leasing

Binnen de industrie worden veel chemicaliën gebruikt. Deze lossen op in het eindproduct, proces of blijven bestaan, al dan niet verdund met bijvoorbeeld water. Vanuit traditionele bedrijfsvoering wordt het middel weggegooid als het niet meer (volledig) doet wat het moet doen. Take Back Chemicals is een businessmodel gebaseerd op het idee van chemical leasing; de gebruiker betaalt voor de functie van de chemicaliën. De leverancier biedt deze functie en heeft baat bij terugname en hergebruik van de chemicaliën, die hiermee dus niet verloren gaan.

Onderaan de pagina vindt u een link naar de whitepaper over Take Back Chemicals.

Recycling, hergebruik en ontmanteling zijn voor veel bedrijven inmiddels dagelijkse business. Een auto wordt aan het eind van de rit gedemonteerd en onderdelen worden hergebruikt. We scheiden bouw- en sloopafval, glas en papier worden ingezameld en cartridges worden opnieuw gevuld. En dat PET wordt ingezameld om er opnieuw plastic gebruiksmiddelen van te maken, is ook al de normaalste zaak van de wereld. De chemische sector staat op dit gebied nog in de kinderschoenen. ‘Binnen de chemie wordt het terugnemen en hergebruiken van chemicaliën nog te beperkt toegepast. Terwijl ook deze sector zich er uitstekend voor leent’, zegt Steven Lemain, consultant bij Royal HaskoningDHV.

Chemical leasing

Een circulaire economie richt zich op de herbruikbaarheid van producten en grondstoffen. Materiaalstromen zijn gesloten; materialen gaan na gebruik terug naar de leverancier, worden opgewerkt en opnieuw gebruikt. Doel van het Take Back Chemicals businessmodel is om dit concept ook in de chemische en procesindustrie in praktijk te brengen. Lemain: ‘Niet alleen voorwerpen, zoals een auto of een mobiele telefoon, maar ook producten samengesteld uit chemische bestanddelen, kunnen in de toekomst worden ontworpen binnen leasing-modellen.’ Bij chemical leasing gaat het minder om de benodigde hoeveelheid van een product, maar vooral over wat je uiteindelijk met de inzet van het product wilt bereiken.

Het idee van chemical leasing komt van de United Nations Industrial Development Organization (UNIDO), een organisatie met wereldwijd 168 leden. Royal HaskoningDHV heeft dit concept toegespitst op de industrie in de Benelux. ‘Dit werd het Take Back Chemicals businessmodel. Het idee is dat een leverancier van chemicaliën wordt betaald voor de functie van een product en niet zozeer voor de hoeveelheid van het materiaal dat wordt geleverd. De leverancier blijft leveren, maar ze leveren iets anders: niet langer een product in volumes, maar de dienst van wat de chemicaliën doen.’

Hergebruik van zwavelzuur

Het businessmodel is toepasbaar op alle industrieën die chemicaliën gebruiken. ‘Natuurlijk denk je daarbij als eerste aan de chemiesector, maar ook in de maakindustrie wordt gewerkt met chemicaliën. Overal waar chemicaliën niet verdwijnen in een product maar ‘on site’ blijven, kan de leverancier deze terugnemen en opzuiveren voor hergebruik.’
Bij een Belgische PVC-producent wordt chloor gedroogd met zwavelzuur. Producent en leverancier committeerden zich aan het Take Back Chemicals model en ontdekten dat ze beide voordeel hadden van enkele aanpassingen. Lemain legt uit: ‘Zwavelzuur onttrekt water aan het chloor. Voorheen werd het zwavelzuur-waterresidu dat overbleef, weggegooid. Zonde, want de verwerking als afval is een kostbare aangelegenheid. Het is bovendien slecht voor het milieu.’

De bedrijven kregen een kijkje in elkaars keuken en specifieke kennis werd uitgewisseld. ‘Hierdoor kon de leverancier meedenken over hoe zijn product zo optimaal mogelijk kan worden gebruikt. Door bijvoorbeeld het zwavelzuur slechts te gebruiken tot een bepaalde verzadigingsgraad, zodat het vervolgens kan worden geregenereerd. De PVC-producent draait hiermee een beter productieproces en de leverancier kan zijn product makkelijker opzuiveren.’

titration-1571769

Samenwerking

Take Back Chemicals vraagt om een intensievere en langdurige samenwerking tussen toeleverancier en afnemer. ‘Doorgaans wordt voortgeborduurd op een bestaande samenwerking met een lopend contract dat kan worden gezien als een nulsituatie. Op basis hiervan worden prijsafspraken gemaakt. Vervolgens wordt de leverancier geprikkeld om materialen te hergebruiken. Er wordt efficiënter met materialen omgegaan, de kosten gaan omlaag en de winst omhoog.’

Om te kunnen opzuiveren moet er worden geïnvesteerd. ‘Daarom moeten afspraken worden gemaakt voor de lange termijn en deze moeten contractueel worden vastgelegd waarbij de aankoopovereenkomst wordt gewijzigd tot een dienstencontract.’ Dat vraagt om een andere mindset en een andere werkwijze. De leverancier moet los laten dat hij zo veel mogelijk product wil verkopen en de inkoopafdeling van de gebruiker moet niet langer op zoek gaan naar de partij die het product levert voor het laagste bedrag. Een voorbeeld: in het klassieke verkopersmodel wordt voor een schoonmaakmiddel voor vloeren betaald per ton verkocht middel. Nu worden afspraken gemaakt over de vierkante meters gereinigd vloeroppervlak. De economische belangen van leverancier en gebruiker komen op één lijn te liggen en er wordt minder product gebruikt, terwijl het uiteindelijke resultaat hetzelfde of zelfs beter is tegen een lagere prijs.

Win-win-win

Lemain: ‘Als één van beide gaat voor het eigen gewin en afstapt van het idee om vanuit samenwerking een stap voorwaarts te maken, gaat het niet werken. Laten bedrijven dit los, geven ze elkaar het vertrouwen om het proces te optimaliseren, dan brengt dit model beide iets.’

De derde winnaar in dit traject is het milieu. Gek genoeg noemt Lemain dit slechts ‘mooi meegenomen’. Natuurlijk erkent hij direct het belang van milieuvriendelijk ondernemen en de meerwaarde van het minimaliseren van de afvalproductie. ‘Het Take Back Chemicals businessmodel voorziet hierin, maar het is in de eerste plaats een manier om de businessperformance te verbeteren. We zijn ervan overtuigd dat als bedrijven zich committeren aan deze aanpak, ze daar beide beter van worden. Dat het ook goed is voor het milieu, is inderdaad mooi meegenomen.’

Producent die eigenaar blijft, is niet nieuw

Voor Thomas Rau, visionair op het gebied van duurzaamheid, was de eindigheid van grondstoffen en het hieraan verbonden milieuprobleem de belangrijkste reden om na te denken over een nieuw businessmodel. Hij ontwikkelde het ‘Turntoo’-model. Hierbij is het faciliteren van continuïteit van leven het hoogste doel en is de economie daarin de georganiseerde relatie tussen mens en natuur. In zijn boek ‘Material Matters’ legt Rau uit dat de mens anders tegen ‘eigendom’ moet aankijken. Voorwaarde is wel dat producenten bereid moeten zijn om een product te leveren puur voor het gebruik. ‘Zij blijven als eigenaar verantwoordelijk voor de (waardevolle) grondstoffen.’ Dit model betekent voor de producenten dat zij moeten nadenken over andere manieren van leveren en andere verdienmodellen. ‘Producten worden aangeboden als dienst. Er worden bijvoorbeeld geen lampen afgenomen, maar licht.’ Take Back Chemicals en het Turntoo-model hebben veel raakvlakken. De producten gaan retour naar de producent, de hoeveelheid afval vermindert en in beide gevallen is sprake van een verdienmodel op basis van het benutten van de functie. De focus ligt op grondstoffenbehoud door middel van nieuwe afspraken over gebruik, behoud en registratie van materialen.
Lees hier het interview met Rau terug in Petrochem 1, 2017.

Wie meer wil weten over het businessmodel kan hier het whitepaper downloaden dat over dit onderwerp is geschreven.

banner-dv17-header-970x130Daarnaast verzorgt Steven Lemain een presentatie over Take Back Chemicals tijdens Deltavisie op 8 juni.
Aanmelden kan nu op de website www.deltavisie2017.nl. Ook vindt u daar het volledige programma.

Bron: Petrochem 5-2017

Laura van der Linde

Neem contact op - Bekijk profiel

Petrochem 12, 2019

3 december 2019

Wellicht vindt u deze artikelen ook interessant

Schrijft u in voor onze nieuwsbrief en blijf altijd op de hoogte.